Мақаланы ұсыну
Қоңырау шалуға тапсырыс беру
Мақаланы ұсыну
Қоңырау шалуға тапсырыс беру
Басты бет Журнал Мақалалар мұрағаты

Гуманитарлық ғылымдар

Журнал номері, №: 2015. № 3

«Ер Көкше», «Ер Қосай» жырларында қолданылған қару атауларының лингвомәдени сипаты

Аннотация: Аталған ғылыми мақалада «Ер Көкше», «Ер Қосай» қазақ батырлар жырларындағы әскери лексиканың ерекшеліктері, оның ішінде қару түрлері мен оның қолданылу сипаты қарастырылған. Мақалада жырларда кездесетін кесу қарулары – найза, қылыш, сүңгі, зұлпықар, семсер және ату қаруы – садақ сөздері лингвистикалық талдау әдістері негізінде сараланды. Олардың батыр бейнесін жан-жақты ашудағы мақсат-мүддесі айқындалды. Ғылыми мақалада қазақ эпосындағы батырлардың қарулану мәселелері, әскери лексика жөнінде жазған ғалымдардың кейбір зерттеу жұмыстары қарастырылды. Аталған ғылыми еңбектердегі құнды деректер мақала жазу барысында басшылыққа алынды. «Ер Көкше», «Ер Қосай» жырларында қару түрлеріне қатысты сөздердің шығу этимологиясы, лексикасы, морфологиялық құрылымы талданды. Жыр мәтіндерінде қаруға қатысты кездесетін «сүңгі», «зұлпықар», «найза», «семсер», «қылыш», «бұхаржай» архаизм сөздеріне ерекше назар аударылып, олардың қолданылуы мен жасалу тәсілі, тілдік ерекшеліктерін ашу міндеті көзделеді

Урбаландырудың этномәдениет үрдістерге тигізетін әсері

Аннотация: Мақалада урбаландырылу жағдайындағы әлеуметтік-мәдени құңдылықтар қарастырылады. Этномәдени үрдістердің даму тенденциялары сипатталады. Жұмыс барысында өткізілген лингвоәлеуметтік зерттеу негізінде этномәдени бағыттары және жеке ұлттық мәдени білім деңгейлері анықталады. Біздің ойымызша, антротопоним және басқа да жалқы есімдердің урбанонимдер жіктемесіне өтуін қарастыру өте қызық жағдай деп айтуға болады. Бұл үрдіс тарихи, қоғамдық, саясатты және мәдени түрлендіру болып табылады. Урбанонимдер жалқы есімдерге жатады, урбанонимдер мәдениаралқы коммуникацияда ең маңызды бөлігі және де шетел тілдерін оқуда да. Олакр белгілі бір тарихи дәірді сипаттап, қаланың даму тарихын қарастыруға көмек береді. Урбанонимдер зерттеудің ең негізгі лингвистикалыө және елтану ақпараттық қоры. Мақалада берілген мысалдарда қазақ, орыс, ағылшын тілдер негізінде түрлі урбанонимдердің әр түрлі уақытта қалыптасуы қарастырылды.

Әлеуметтік жарнама – әлеуметтік-мәдени дискурстың фрагменті ретінде

Аннотация: Аталған ғылыми мақалада әлеуметтік жарнама, әлеуметтік жарнама дискурсы терминдеріне анықтама берілген, оларға сәйкес сипаттамалар жазылған, сонымен қатар оның ерекшеліктері, қолдану аясы қарастырылған. Мақалада әлеуметтік жарнамалық дискурстың мақсаттары мен міндеттері айқындалды, негіздемелер бойынша бірнеше жіктемелерге сараланды. Ғылыми мақалада жарнама дискурсы коммуникативті феномен жөнінде жазған ғалымдардың кейбір зерттеу жұмыстары қарастырылды. Аталған ғылыми еңбектердегі құнды деректер мақала жазу барысында басшылыққа алынды.

Лингвокультурологиялық ерекшеліктер теоморфті (теоморфтілік) перри метафоралар

Аннотация: Бұл мақала теоморф метафора іргелі метафора ретінде қарастырылады ерекшеліктері қатынасы лингвокультурологик пікір кейбір баяндалған. Сонымен қатар, Алишер Навои, Бабурдың классикалық поэзиясының үлгісі, метафора семантикалық сипаты сипатталған.

Журнал номері, №: 2015. № 2

Халық ауыз әдебиеті – тал бесіктің тірегі

Аннотация: Мақалада халық ауыз әдебиетінің үлгілері жинастырылып, қазіргі уақыттың
талабына сай олардың адамға қатысты мәселелерді шешудегі рөлі қарастырылған. Жаңа ұрпақты
қалыптастырып, дамыту үшін, тұлғаның ішкі жан дүниесі мен оның қыр-сырын анықтап,
мүмкіншіліктері мен қабілетінің жетілуіне жағдай туғызу қажет. Сондықтан баланы сәби кезінен
бастап халық ауыз әдебиетімен сусындатып, құлағына құйып өсіру алға қойылады.

Қазақстандағы шетелдіктердің коммуникативтік бейімделуін анықтау құралы ретіндегі психолингвистикалық эксперимент

Аннотация: негізінде Қазақстандағы шетелдіктердің коммуникативтік бейімделуінің дәрежесін айқындау
мәселелері қарастырылады. Эксперимент жүргізу барысы - дайындық, тәжірибені іске асыру және
алынған қорытындыларын талдау кезеңдері сипатталған. Зерттеу нәтижесінде Қазақстандағы әрбір
шетелдіктің бейімделу дәрежесі туралы қорытынды шығарылды

Көненің көзі - дананың сөзі

Аннотация: Мақал-мәтел дегеніміз - халықтың нақыл сөздері, белгілі бір ойды ықшам түрде,
ұтымды, өткір етіп айтып беретін сөз. Мақал менен мәтелдер - ауыз әдебиетінің ең байырғы, ең көне
түрі: ол ғасырлар бойы халықтың ұқыптап сақтап келген еңбек тәжірибесінің жиыны, ой-пікірінің
түйіні, аңсаған асыл арманының арқасы, өмір-тіршілігінің айнасы, көнеден жаңаға, атадан балаға
қалдырып келе жатқан, тозбайтын, тот баспайтын өмірлік өшпес мұрасы
Мақал-мәтелдерді дана бабаларымыздан қалған аталар сөзі десе де болады. Демек, бұл - ұлт
даналығын араға талай ғасырлар салып, бүгінгі ұрпаққа нақыш-бояуын солғындатпай, мән-мағынасын
бәсеңдетпей, көркемдігі мен бейнелілігін жоғалтпай, тұтас жеткізіп отырған ана тіліміздің құдіретті
күші. Бұл - даналықтың бір бұлағы тіл деген сөз.

Иудей имаготипі: Вальтер Скоттан бастап Николай Гогольге дейін

Аннотация: Компаративистика – имагологияның ең жаңа салаларының бірін зерттеудің жаңа әдістерін
қолдана отырып, мақала авторы В. Скоттың «Айвенго» романындағы және Н. Гогольдің «Тарас
Бульба» повесіндегі иудей имаготиптерінің тарихи, мәдениеттанымдық, әлеуметтік және
психологиялық аспектілерін зерттейді.

Урбанизацияның этномәдени үрдістерге тигізетін әсері

Аннотация: Мақалада урбанизация жағдайында дәстүрлі әлеуметтік-мәдени құңдылықтар қарастырылады,
этномәдени үрдістердің даму тенденциялары сипатталады. Жүргізілген лингвистикалық және
әлеуметтік зерттеу негізінде салт-дәстүр элементтерін сақтау ерекшеліктеріне талдау жасалады,
этномәдени бағыттар және ұлттық мәдениеттің жеке элементтерін білу деңгейі анықталады. Автор
антротопоним және басқа да жалқы есімдердің урбанонимдер – тарихи, қоғамдық, саяси және мәдени
өзгерістер жіктемесіне өтуін қарастырған. Бұл үрдіс тарихи, қоғамдық, саясатты және мәдени
түрлендіру болып табылады. Урбанонимдер жалқы есімдерге жатады, тіларалық коммуникацияда,
шетел тілдерін үйренуде және шет тілінен аударуда тірек нүктесі болып табылады. Олар белгілі бір
тарихи дәуірді сипаттап, қаланың даму тарихын қадағалауға көмектеседі, құнды лингвистикалық
және елтану ақпаратының көзі болып табылады. Қазақ, орыс, ағылшын халықтары материалында
(көшелердің атауы) әр түрлі урбанонимдердің пайда болуы мысалдар арқылы қарастырылған.

Автор: Н. Сеитова

Журнал номері, №: 2014. № 3

Публицистикалық мəтіндегі автор бейнесі

Аннотация: Берілген мақалада автор бейнесінің категориялары қазіргі публицистикалық мəтіндегі аймақтық
пресса материалында автордың өз ойын жеткізуінің түрлі тəсілдері сипатталған. авторлық «Мен»
публицистикалық мəтінінде негізгі жəне факультативтік механизмдердің қалыптасуының
құрылымына баса көңіл аударылады

1 2 3 4