Аңдатпа: Спорттың цифрлық трансформациясы жағдайында спортшылардың жеке дайындығынан бастап спорттық инфрақұрылымды басқаруға дейінгі барлық деңгейлерде шешім қабылдауды қолдау үшін жасанды интеллект деректері мен технологияларын жүйелі пайдалану қажеттілігі артып келеді. Бұл жұмыстың мақсаты деректерді талдау əдістері мен жасанды интеллект интеграциясына негізделген жəне Қазақстан Республикасының жағдайларына бейімделген спортқа арналған цифрлық платформаның тұжырымдамалық архитектурасын негіздеу болып табылады. Зерттеуде ғылыми жəне қолданбалы басылымдардың контент-талдауы, спортқа арналған қолданыстағы шетелдік жəне ресейлік бағдарламалық шешімдердің функционалдығын салыстырмалы талдау, сондай-ақ олардың ұлттық контексте қолданылуын сараптамалық бағалау қолданылды. Талдау нəтижелері негізінде гетерогенді деректер көздерін біріктіруді, спорттық дайындықтың əртүрлі деңгейлерін сақтауды, ai негізіндегі адаптивті аналитиканы, архитектураның ауқымдылығы мен ашықтығын қамтитын спортқа арналған цифрлық платформаға қойылатын талаптар тұжырымдалған. Платформаның тұжырымдамалық архитектурасы ұсынылған, оның ішінде деректер көздерінің деңгейлері, сақтау жəне өңдеу, AI негізіндегі аналитикалық модульдер, пайдаланушы қызметтері жəне ақпараттық қауіпсіздік талаптары сақталған кезде сыртқы ақпараттық жүйелермен интеграция. Мұндай цифрлық платформаны іске асыру оқу процесінің тиімділігін арттыруға, бұқаралық спортты дамытуға жəне Қазақстанда спорт саясатын неғұрлым негізделген жоспарлауға ықпал ететіні көрсетілген

Аңдатпа: Мақала функционалды тамақтану үшін ешкі сүтіне негізделген сүзбе өнімін өндіру технологиясын əзірлеуге арналған. Авторлар биологиялық тұрғыдан аса құнды тамақ өнімдерін тұтынудың үздіксіз төмендеуімен сипатталатын Қазақстан Республикасы халқының тамақтану құрылымын қарастырды. Авторлар халықтың азық-түлік мəртебесін бұзу проблемаларының бірі диетадағы биологиялық белсенді компоненттердің, оның ішінде жануарлардан алынатын ақуыздардың жетіспеушілігімен байланысты екенін атап өтті, олар ұсынылған ұтымды тұтыну нормаларының 15 %-дан 20 %-на дейін жетеді. Сүзбе жəне сүзбе өнімдері толыққанды ақуыздардың, минералдардың – кальций, фосфор, магний, темірдің, құрамында күкірт бар қосылыстардың – метиониннің, лизиннің, холиннің жəне оның жоғары тағамдық жəне биологиялық құндылығын анықтайтын басқа заттардың едəуір құрамына байланысты халықтың барлық жас топтары үшін таптырмас тамақ өнімдері болып саналады. Авторлар "Бифилакт ПРО" ашытқы дақылдарын, "Свит Джем" функционалды ингредиенттері мен дəм толтырғыштарын таңдауды дəлелдеді, ешкі сүтіне негізделген сүзбе өнімін өндірудің жаңа технологиясы жасалды. Сүт шикізатын пастерлеу t = (71 ± 2) °С, сүт қоспасын гомогенизациялау 10-12 Мпа t = (45 ± 1) °С. жаңа өнімнің органолептикалық, физика-химиялық жəне микробиологиялық көрсеткіштері, сондай-ақ қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша кешенді зерттеулер жүргізілді. Авторлар сүзбе өнімін өндірудің дамыған технологиясы жоғары сапалы шикізатты – ешкі сүтін пайдалануға, оны өңдеудің жаңа əдістерін қолдануға, жоғары технологиялық жабдықты қолдануға негізделгенін дəлелдеді.