Мақала компанияны стратегиялық басқару құралдарының сандық экономиканың қарқынды дамуына байланысты тез өзгеретін сыртқы жағдайларға бейімделу мәселелеріне арналған. Бұл мақалада цифрлық бизнес-ортаның макро-және микродеңгейдегі өзгеруінің негізгі тенденциялары, компанияның ішкі әлеуетін пайдалану тиімділігін арттыру мәселелері, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды белсенді пайдалануға негізделген бәсекелестік күрес ерекшеліктері қарастырылады.

вторлар электронды курсты пайдалану арқылы кәсіпорында жаңа қызметкерлерді бейімдеу қажеттілігін қарастырады. Мақалада "электрондық курс", "адаптациялық электрондық курс"ұғымдарының анықтамалары келтіріледі. Бейімдеу электрондық курсы жаңа қызметкерлерді кәсіпорынның тарихымен, құрылымымен және корпоративтік құндылықтарымен таныстыру үшін әзірленген, жаңа қызметкерге ол үшін ерекше еңбек және психологиялық факторларға бейімделуге мүмкіндік беретін курс болып табылады. Мақалада бейімдеу курстарына талдау жүргізілді және электрондық курсты әзірлеудің негізгі технологиялары (виртуалды және толықтырылған нақтылық технологиялары, геймификация, онлайн–чат, LMS және корпоративтік оқыту порталдары, Машиналық оқыту және жасанды интеллект, оқыту аналитикасы және BigData, сторителлинг) анықталды. Бейімдеу электрондық курсын әзірлеуде, әсіресе бейімделу кезеңінде психологиялық қолдау көрсетуде сторнеллинг технологиясының артықшылықтары анықталды.

Аталған ғылыми мақалада әлеуметтік жарнама, әлеуметтік жарнама дискурсы терминдеріне анықтама берілген, оларға сәйкес сипаттамалар жазылған, сонымен қатар оның ерекшеліктері, қолдану аясы қарастырылған. Мақалада әлеуметтік жарнамалық дискурстың мақсаттары мен міндеттері айқындалды, негіздемелер бойынша бірнеше жіктемелерге сараланды. Ғылыми мақалада жарнама дискурсы коммуникативті феномен жөнінде жазған ғалымдардың кейбір зерттеу жұмыстары қарастырылды. Аталған ғылыми еңбектердегі құнды деректер мақала жазу барысында басшылыққа алынды.

Мақалада кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының өзекті мәселелері қарастырылған. Фирманың қаржылық тұрақтылығының негізгі сипаттамалары анықталған. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын жоғарылату шаралары қарастырылады.

Мақалада кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының өзекті мәселелері қарастырылған. Фирманың қаржылық тұрақтылығының негізгі сипаттамалары анықталған. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын жоғарылату шаралары қарастырылады.

Бұл тұйінде сүт қышқылдары Lactobacillus casei BM-4/17 B-RKM 0746 биореактор арқылы өсіру үшін, қоректенетің ортанының салыстырмалы талдау жасалды. Қоректік заттардың тиімділігін анықтаудың негізгі критерийлері сүт қышқылды бактерия жасушаларының жоғары биомассасының жинақталуы және алынған биомассаға қатысты қоректік орта компоненттерінің саны болды.

Мақала авторлардың сыртқы жарнама ерекшелігін, атап айтқанда, жарнаманың басты міндеттері мен мақсаттарын іске асыруға ықпал ететін оның негізгі функцияларын зерттеуге негізделген. Авторлар функциялар арасында ең маңыздысы деп, ақпараттық және имидждік функцияларды бөледі. Ақпараттық функция әлеуетті сатып алушыларды және тауарды немесе қызметті ақпараттандырудан және ол туралы ақпараттануды қолдаудан тұрады. Имидждік функция тұтынушылардың санасында жарнамаланатын тауардың немесе қызметтің оң бейнесін бекіту, тұтынушының қолайлы қарым-қатынасын қолдау танымалдығы болып табылады

Мақалада Қазақстанның заманауи әдеби процесінің негізгі бағыттары дамуына талдау жасау арқылы эпикалық жанрдағы романдар, повестер, новеллалардың көркем мүмкіндіктерін көрсететін зерттеулерге шолу жүргізілген. Тәуелсіздік кезеңіндегі әдеби ренессанс толқынында жарияланған шығармаларға талдау жасалған. Автор қазіргі заманғы әдебиеттегі философиялық көкжиекпен, архетипикалық символдар және жанрлық трансформацияны қайта талдауларға пайымдау жасайды. Бұл мақалада соңғы екі онжылдықта жарық көрген шығармалардың этникалық ерекшелігін, ұлттық татулық аспектілерін қарастырады. Қазіргі заманғы жеке жұмыстар мен қазіргі сын саласы бойынша циклдарға әдеби және сыни бағалау тұрғысынан шолу жүргізілген. Белгіленген тақырыптық ерекшеліктері, жанрлық «рулық ойлау» типологиялық ерекшеліктері, тарихи прозадағы контекст мәселелері айқындалады. Автор ұлттық болмыстан жасанды түрде ығыстырылған әдебиетті әрі оның ұлттық тарихтың ескірген тұжырымдамасын қайта қарау арқылы танымал тарихи романдардың ұлттық рухтың метафизикасына көрсететін феноменін ашады.

Павлодар қаласы сияқты ірі өндіріс нысандарына жақын орналасқан өсімдіктердің техногендік «метаморфозасы» өнеркәсіптік кәсіпорындар шығарындыларының әсерінен химиялық, сондай-ақ шаруашылық қызметке байланысты механикалық факторлардың әсер етуінің салдары болып табылады. Әр түрлі аймақтардағы өсімдіктерге техногендік факторлардың әсері бірдей емес және аймақтың экономикалық даму басымдықтарына байланысты, бірақ кез-келген жағдайда мұндай әсердің нәтижесі құрылымның бұзылуымен, флористикалық әртүрліліктің төмендеуімен және қауымдастықтардың өнімділігімен бірге өсімдіктердің өзгеруі болып табылады. Бұл өз кезегінде шөптесін өсімдіктерді патогендік саңырауқұлақтармен жұқтыруға әкелуі мүмкін, олар теріс процестерді тудырады: өсімдіктердің өсу қарқындылығының төмендеуі, олардың сәндік қасиеттерінің нашарлауы, биологиялық түрлердің өмір сүруі төмендейді. Мақаланың мақсаты – фитопатогендік аурулардың қоздырғыш саңырауқұлақтарының түрлерін зерттеу, сондай-ақ «Ақсу ферроқорытпа зауытынан» (АФҚ) қарқынды-теріс техногендік әсер ететін өсімдік компонентінің өзгеру дәрежесін анықтау. Эксперименттік зерттеу жүргізу үшін хромды, кремнийлі және марганец қорытпаларын өндіретін ірі металлургиялық кәсіпорынның бірі – «Ақсу ферроқорытпа зауытының» (АФЗ) жанында өсетін фитопатогенді аурулардың қоздырғыш саңырауқұлақтарын анықтау үшін Artemisia dracunculus L; Artemesia vulgaris L; Atriplex fera L; Atriplex patula L; Artemisia annua L тектес өсімдіктердің үлгілері жиналды. Бұл зерттеуде «Ақсу ферроқорытпа зауыты» өнеркәсіптік аймағының маңында кездесетін шөптесін өсімдіктердің ауру қоздырғыш саңырауқұлақтарының құрамы қарастырылды. Эксперименттік зертханалық зерттеу нәтижелері бойынша 1 қатарға, 1 туысқа, 4 түрге жататын шөптесін өсімдіктердің фитопатогендік саңырауқұлақтары табылды.

Мемлекеттік жоспарлау және Өңірлік даму жүйесінің ресми танылған мәселелерінің бірі – мемлекеттік органдар қызметін іске асырудың тиімділігі мен нәтижелілігін бағалау әдіснамасының жетілдірілмеуі болып табылады. Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі мен жергілікті уәкілетті органдардың есептері тікелей нәтижелердің абсолютті және кейде салыстырмалы мәндерін береді. Іс жүзінде экономикалық, әлеуметтік тиімділікті бағалау және қоғамға әсерді бағалау жүргізілмейді. Осыған байланысты авторлар мемлекеттік Бағдарламалардың сапасын (тиімділігін) бағалаудың әдістемелік тәсілдерін әзірледі (Қазақстан Республикасының «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020» бағдарламасы мысалында) өңірлік дамудың теориясы мен тәжірибесі үшін өзекті міндет болып табылады. Жұмыстың мақсаты -Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру сапасын бағалаудың әдіснамалық негіздерін зерттеу болып табылады (Қазақстан Республикасының «Жұмыспен қамтудың жол картасы – 2020» бағдарламасының материалдары бойынша). Мақалада сапалық және сандық әдістердің бірлігін қамтамасыз ететін мәселелерді шешудің жүйелі тәсілі қолданылады: сапалы контент-талдау; ғылыми әдебиеттер мен заңнамалық базаны толығырақ шолуға негізделген зерттеу объектісін егжей-тегжейлі зерделеуге мүмкіндік беретін монографиялық әдіс; экономикалық-статистикалық зерттеу әдісі. Зерттеудің маңыздылығы-мемлекеттік басқару жүйесінде бағдарламаларды бағалауға әдіснамалық тәсілдердің анықталуында. Бағдарламаның бір қатысушысына үлестік шығындарды есептеу мен талдауды көздейтін экономикалық бағалау үшін «ЖҚЖК-2020» бағдарламасының бағыттары бойынша түпкілікті нәтижелерге қол жеткізуге арналған үлестік шығындардың мәндеріне динамикалық және салыстырмалы талдау жүргізу ұсынады. Бұл бағдарламаның жекелеген жобалары мен бағыттары динамикадағы шығындар бойынша салыстыруға және болашақта олардың негізсіз өсуіне әсер ететін факторларды анықтауға мүмкіндік береді. Ұсынылған көрсеткіштерді есептеу аймақтық бөлімде де маңызды, өйткені ол ұлттық мәндерден бір бағытта немесе басқа бағытта айтарлықтай ауытқитын аймақтарды көруге мүмкіндік береді.

Қазіргі ғылымда аймақтағы белгілі бір ресурстарды талдау арқылы бәсекеге қабілеттілікті бағалауға бағытталған көптеген әдістер бар. Алайда, мұндай бағалаулардағы адам ресурстарын есепке алу өңірлік бәсекелестік артықшылықтарды айқындау кезінде басым фактор ретінде пайдаланылмайды. Бәсекелестік артықшылықтар экономиканың жекелеген секторларының тиімділігіне ғана емес, сонымен бірге елдің жалпы әлеуметтік-экономикалық дамуына да әсер етеді. Өңірдің бәсекеге қабілеттілігін бағалау адам ресурстарының негізгі параметрлерінің бірін және экономикалық даму деңгейін қамтуға тиіс. Сондықтан өңірдің бәсекеге қабілеттілігінің болжамы адам ресурстарының даму қарқынын ескеруі тиіс. Зерттеудің мақсаты қазіргі жағдайда экономикалық дамудың негізгі параметрі ретінде өңірлердің бәсекеге қабілеттілігін бағалау болып табылады. Өңірдің бәсекеге қабілеттілігін бағалау үшін Қазақстанда пайдаланылатын әдістер оның құрылымындағы адам ресурстарын бағалауды ғана ескереді, бірақ уақыт өте келе олардың даму деңгейін, сондай-ақ олардың компоненттерінің көп факторлы сипатын ескермейді. Жұмыста Қазақстан өңірлерінің бәсекеге қабілеттілігін бағалаудың рейтингтік моделі (Қазақстан Республикасының Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасы) түсіндіріледі және талданады. Авторлар өңірдің бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін олардың адами ресурстарының дамуын бағалауға негізделген Қазақстан өңірлерін саралау әдістемесін ұсынды. Ол адам ресурстарының жай-күйін көрсететін демографиялық, еңбек және әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді талдауды қамтиды.

Негізгі мәселе: Баланы болашақ мамандықты таңдауға дайындаудың ерте басталуы - бұл ата-ананың айтуы бойынша балаға кім болу керектігін тану емес (өйткені, мысалы, отбасындағы көптеген адамдар осы салада жұмыс істейді), бірақ баланы болашақта өз таңдауын жеңілдету үшін әртүрлі жұмыс түрлерімен таныстыру. Сондықтан ересектердің еңбегімен танысу мектепке дейінгі жаста басталуы керек, балалар қабілеттеріне, темперамент пен мінездің психологиялық ерекшеліктеріне, баланы тәрбиелеуге және оған еңбек құндылығын сіңіруге байланысты білімнің қол жетімді формалары арқылы әр түрлі мамандықтар туралы білген кезде, балаларда мамандық туралы білім жүйесі қалыптасады, белгілі бір қызмет түрлеріне қызығушылықтар мен көзқарастар қалыптаса бастайды [1]. Бала ересек өмірде саналы түрде таңдау жасауы үшін оны жақын ортадан бастап, ата-аналардың және балалар күн сайын жұмыс істейтін танымал адамдардың кәсіптерімен таныстыру керек. Мақсаты: Ойын әрекеттері арқылы мектеп жасына дейінгі балаларды ерте кәсіби бағдарлау тетіктерін әзірлеу. Әдістер: абстрактіліден нақтыға көтерілу әдістері, объектілердің нақты бейнелерін олардың дерексіз мәніне сүйене отырып түрлендіру әдісі, ойдың сызбалық бейнелері. Нәтижелер және олардың маңыздылығы: адамның өмірі мен іс-әрекет әлеміне қатысты жеке әлеуеті «жеке», «бала» және «субъект» позицияларында көрінеді. Ойлауға сенімділік қозғалыс векторларын белгілі бірден абстрактіліге, абстрактіліден нақтыға көтерілу логикасында, сондай-ақ олардың тіркесімінде қолдану арқылы беріледі. Жеке тұлғаның әлеуетін ашу циклін және оның білім беру іс-әрекетінің субъектісіне айналуын сипаттау, мұнда кәсіби ортада да, қарапайым өмірде де қолдануға жеткілікті қабілеті бар адамның жеке әлеуеті ашылады. Субъектілердің өзін-өзі анықтауға, өзін-өзі ұйымдастыруға, өзін-өзі нормалауға және басқаларға сәйкес рефлексиялық-ойлау қабілеттерін игеруі жеткілікті алғышарт болып табылады

Гуманитарлық педагогикалық ойлау орасан зор нәрсені қамтуға тырысады және бұл оның жер қойнауында туылған білім беру жүйелері мен үрдістерінің күші. Оқытушының ілеспе, қамтамасыз етуші рөлімен оқушылардың инновациялық қабілеттерін өзін-өзі ашудың құндылығын өзектендіру үшін өзінің интеллектуалды рефлексивті механизмін білім берудің негізгі пәні ретінде тану қажет. Дамыған рефлексиялық қабілеттер адамның өмірдегі және қызметтегі барлық қиындықтарды өз бетінше жеңуінің логикалық шарты болып табылады. Мақаланың мақсаты - адамның биологиялық организм ретіндегі әлеуметтік-табиғи ойлауы мен іс-әрекетінің «алтын принциптерін» түсіну және ресімдеу теориялық түсінік. Зерттеу барысында келесі әдістер қолданылды теориялық ұғыну, абстрактіліден нақтыға көтерілу әдісі, объектілердің нақты бейнелерін олардың абстрактілі мәніне қарай түрлендіру әдісі, ойды схемалық бейнелеудің алыпсатарлық тілі. Қызмет әлеміндегі технологиялық өзгерістердің жоғары динамикасын ескере отырып, біз рефлексивті өзін-өзі тәрбиелеу қабілетін өмірде қажетті белгілі бір кәсіби қабілеттерді өздігінен ашудың негізгі құралы ретінде қабылдаймыз. Бұл дегеніміз, ең алдымен, студенттер қалай үйренуді үйренуі керек, яғни өз бетінше ойлауды, сыни тұрғыдан қабылдауды және алынған ақпаратты білімге айналдыруды, өз сұрақтарын қоюды, бірқатар жауаптар ұсынуды, әртүрлі көзқарастарды логикалық түрде тұжырымдауды және үйлестіруді, басқалармен бірге білім жинауды үйренуі керек. Педагогикалық қызметтің инновациялық әдістері мен модельдері елдің инновациялық және технологиялық дамуына ықпал ететін студенттердің инновациялық қабілеттерін ынталандырады.

Шет тілдерін үйрену мәселесі өзектілігін жоғалтпайды, керісінше, мұғалімдердің, әдіскелердің, филологтардың өсіп келе жатқан санына назар аудартады. Осы зерттеулердің тақырыбы болып табылатын негізгі сұрақ - студенттерді шет тілін меңгерудің ең тиімді және тиімді стратегиялары және әдістерімен қамтамасыз ету. Берілген мақаланың мақсаты – интерференция терминін және оның шет тілдерді оқып үйренудегі рөлін анықтау. Зерттеудің негізгі әдісі салыстырмалы-салғастырмалы талдау болып табылады. Нәтижесінде екі шет тілін (ағылшын және неміс) оқып үйренудегі интерференцияның конструктивті және деструктивті әсері талдалды, тілдің әртүрлі деңгейлерінде біреуінің екіншіге жағымды және жағымсыз әсерін көрсететін мысалдар келтірілді. Зерттеудің теориялық және практикалық маңызы бар, өйткені нәтижелер шет тілдерін үйренудің бағдарламалары мен әдістемелерін әзірлеуді және студенттердің практикалық сабақтарда шет тілдерін үйрену барысында тікелей қолданылуы мүмкін.

Мемлекеттік жоспарлау және өңірлік даму жүйесінің ресми танылған мәселелерінің бірі мемлекеттік органдар қызметін іске асырудың тиімділігі мен нәтижелілігін бағалау әдіснамасының жетілдірілмеуі болып табылады. Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі мен жергілікті уәкілетті органдардың есептері тікелей нәтижелердің абсолютті және кейде салыстырмалы мәндерін береді. Іс жүзінде экономикалық, әлеуметтік тиімділікті бағалау және қоғамға әсерін бағалау жүргізілмейді. Осыған байланысты авторлардың мемлекеттік бағдарламалардың сапасын (тиімділігін) бағалаудың әдістемелік тәсілдерін әзірлеуі (Қазақстан Республикасының «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020» бағдарламасы мысалында) өңірлік дамудың теориясы мен практикасы үшін өзекті міндет болып табылады. Жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру сапасын бағалаудың әдіснамалық негіздерін зерттеу болып табылады (Қазақстан Республикасының «Жұмыспен қамтудың жол картасы – 2020» бағдарламасының материалдары бойынша). Мақалада сапалық және сандық әдістердің бірлігін қамтамасыз ететін мәселелерді шешудің жүйелі тәсілі қолданылады: сапалы контент-талдау; ғылыми әдебиеттер мен заңнамалық базаны кең шолуға негізделген зерттеу объектісін егжей-тегжейлі зерделеуге мүмкіндік беретін монографиялық әдіс; экономикалық-статистикалық зерттеу әдісі. Зерттеудің маңыздылығы мемлекеттік басқару жүйесінде бағдарламаларды бағалауға әдіснамалық тәсілдерімен анықталады. Бағдарламаның бір қатысушысына үлестік шығындарды есептеу мен талдауды көздейтін экономикалық бағалау үшін авторлар «ЖҚЖК-2020» бағдарламасының бағыттары бойынша түпкілікті нәтижелерге қол жеткізуге арналған үлестік шығындардың мәндеріне динамикалық және салыстырмалы талдау жүргізуді ұсынады. Бұл бағдарламаның жекелеген жобалары мен бағыттарын динамикадағы шығындар бойынша салыстыруға және болашақта олардың негізсіз өсуіне әсер ететін факторларды анықтауға мүмкіндік береді. Ұсынылған көрсеткіштерді есептеу аймақтық бөлімде де маңызды, өйткені ол ұлттық мәндерден бір бағытта немесе басқа бағытта айтарлықтай ауытқатын аймақтарды көруге мүмкіндік береді.

Негізгі мəселе: қоғамдық дамудың қазіргі кезеңінде отбасының рөлі едəуір артады. Отбасының əл-ауқаты əлеуметтік қамсыздандыру деңгейіне де, балалар тəрбиеленетін психологиялық ортаға да əсер етеді. Отбасылық өмірді психологиялық зерттеуде тұлғааралық қатынастарға, əсіресе ата-аналар мен мектеп жасына дейінгі балалар арасындағы мəселелерге ерекше назар аударылады. Дəл осы кезеңде бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынастың дамуы, олардың байланысы отбасылық қатынастарды қайта құру жəне нығайту кезінде маңызды жəне мағыналы болады. Бұл тек жас ерекшеліктеріне ғана емес, сонымен қатар қазіргі əлеуметтік процестерге де байланысты. Мектепке дейінгі жастағы ата-аналар мен балалар арасындағы қарым-қатынастың күрделенуі осы процесті басқарудың тиісті психологиялық- педагогикалық əдістерін табуға ерекше назар аударуды қажет етеді. Мақсаты: ерекшеліктерін анықтауды негіздеу толық жəне толық емес отбасылардағы балалар мен ата-аналар қатынастары. Əдістері: абстрактіліден нақтыға көтерілу əдісі, объектілердің нақты бейнелерін олардың дерексіз мəніне сүйене отырып түрлендіру əдісі, ойдың схемалық бейнелерінің алыпсатарлық тілі. Нəтижелер жəне олардың маңыздылығы: іс-əрекеттің өмірі мен əлеміне қатысты адамның жеке əлеуеті «жеке», «оқушы» жəне «субъект» позицияларындағы іс-əрекеттерде көрінеді, ал тұлғаның қалыптасуы отбасынан басталады. Ойлауға сенімділік қозғалыс векторларын белгілі бірден абстрактіліге, абстрактіліден нақтыға көтерілу логикасында, сондай-ақ олардың тіркесімінде қолдану арқылы беріледі

Мақаланың негізгі проблемасы Берікбай Сағындықұлының ғылыми еңбектеріндегі лингвистикалық дереккөздердің байлығын жəне олардың қазіргі коммуникация үшін өзектілігін талдау қажеттілігі болып табылады. Мақала жазудың мақсаты Берікбай Сағындықұлының ғылыми еңбектеріндегі тілдік дереккөздердің рөлін, сондай-ақ олардың қазіргі қоғамдағы тиімді қарым-қатынас үшін маңыздылығын зерделеу жəне көрсету болып табылады. Жұмыста келесі əдістер қолданылды: мəтінді талдау – Берікбай Сағындықұлының шығармаларындағы лингвистикалық дереккөздерді анықтау жəне жүйелеу. Мазмұнды талдау Қазіргі коммуникация контекстінде тіл көздерін пайдалану тақырыбы мен жиілігін зерттеу үшін қолданылады. Берікбай Сағындықұлының еңбектерінде зерттелген ежелгі жазба мəтіндері лингвистикалық мұраны байытып қана қоймай, қазіргі заманғы əлеуметтік мəселелерді түсінуге айтарлықтай əсер ететіндігін көрсету. Зерттеудің маңыздылығы оның тілдік жəне мəдени мұраның азаматтық патриотизмді дамытуға жəне жастар арасындағы əлеуметтік құндылықтарды сақтауға қалай ықпал ететінін көрсету қабілетінде жатыр, бұл өз кезегінде елдегі əлеуметтік бірлік пен əл-ауқатты нығайтуға ықпал етеді.

Негізгі мəселе: Ғылымда «дүниетаным» ұғымын этностың көзқарастық жүйесі деп санау орын алған. Бұл жүйе белгілі қауымдастықтың əлеуметтік-географиялық ортада қалыптасатын, дүниетанымының, құндылығының бағдарларын сараптайды. Мақсаты: «Ұлттық дүниетаным» ұғымының антропоцентристік негізі – адамдардың іс- əрекеті, өмір сүру тəсілі, ойлау жүйесі, адамдардың рухани дүниесі, мінез-құлқы, қайрат-жігері, əдет-ғұрпы, сол адамды қоршаған географиялық орта, олар сондай-ақ адамдардың əлеуметтік- саяси жағдайларымен, нақты ісімен байланысты. Əрбір халықтың менталитетінің ерекшелігі – сол этносқа тəн өзгешеліктері, адамды қоршаған ортада, адамдардың ісі мен мінез-құлқымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста. Осындай факторлардың өзгешелігі əрбір ортаның ерекшелігімен, этностарға тəн ойлау жүйелерімен, мінез-құлықтарымен байланысты, мəселен, қазақтардың менталитетін батыстық үлгіде қалыптасқан еуропалық халықтардың менталитетімен салыстыруға болмайды. Əдістері: ғылыми-əдістемелік тұрғыдан сипаттау, салыстырмалы талдау əдістері пайдаланылды. Нəтижелері жəне олардың маңыздылығы: Қазақ халқының «ұлттық дүниетаным» ерекше түрде қалыптасқан, сондықтан оны батыстық үлгідегі қағидалар мен тұғырнамалар арқылы зерттеуге болмайды.

Негізгі мəселе: Ғылымда «дүниетаным» ұғымын этностың көзқарастық жүйесі деп санау орын алған. Бұл жүйе белгілі қауымдастықтың əлеуметтік-географиялық ортада қалыптасатын, дүниетанымының, құндылығының бағдарларын сараптайды. Мақсаты: «Ұлттық дүниетаным» ұғымының антропоцентристік негізі – адамдардың іс- əрекеті, өмір сүру тəсілі, ойлау жүйесі, адамдардың рухани дүниесі, мінез-құлқы, қайрат-жігері, əдет-ғұрпы, сол адамды қоршаған географиялық орта, олар сондай-ақ адамдардың əлеуметтік- саяси жағдайларымен, нақты ісімен байланысты. Əрбір халықтың менталитетінің ерекшелігі – сол этносқа тəн өзгешеліктері, адамды қоршаған ортада, адамдардың ісі мен мінез-құлқымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста. Осындай факторлардың өзгешелігі əрбір ортаның ерекшелігімен, этностарға тəн ойлау жүйелерімен, мінез-құлықтарымен байланысты, мəселен, қазақтардың менталитетін батыстық үлгіде қалыптасқан еуропалық халықтардың менталитетімен салыстыруға болмайды. Əдістері: ғылыми-əдістемелік тұрғыдан сипаттау, салыстырмалы талдау əдістері пайдаланылды. Нəтижелері жəне олардың маңыздылығы: Қазақ халқының «ұлттық дүниетаным» ерекше түрде қалыптасқан, сондықтан оны батыстық үлгідегі қағидалар мен тұғырнамалар арқылы зерттеуге болмайды.

Мақала медиа кеңістіктегі интертекстуалдылықтың өсіп келе жатқан рөліне, журналистік мəтіндердің экспрессивтілігін арттыру қажеттілігіне жəне бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылатын мəдени кодтарды зерттеудің маңыздылығына байланысты заманауи газет тақырыптарындағы стилистикалық құрал ретінде тұспалдауларды зерттеуге арналған. Аллюзиялардың функцияларын, көздерін жəне жіктелуін кешенді талдау жəне мəдени контексттің оларды қабылдауға əсерін анықтау. Бұл зерттеуде келесі əдістерді қамтитын кешенді тəсіл қолданылды: үздіксіз іріктеу əдісі (шектеулермен), контекстік талдау, мəтінаралық талдау, мəдениеттанулық талдау, жіктеу 2018-2021 жылдар аралығындағы бірқатар мерзімді басылымдардың газет тақырыптарын талдау негізінде мақала тұспалдаудың негізгі көздерін анықтайды: кино мен əдебиеттен алынған қанатты сөз тіркестері, фразеологизмдер, фольклор жəне публицистикалық мəтіндер. Донорлық мəтіндердің элитадан бұқаралық мəдениетке ауысуы атап өтіледі, бұл олардың кең аудиториямен танылуын қамтамасыз етеді. Тұспал ұрпақтар арасындағы байланысты қамтамасыз ететін жəне бұқаралық мəдениеттің тенденцияларын көрсететін мəдени байланыстың қуатты құралы болып табылады деген қорытындыға келді. Тұспалдарды сəтті декодтау оқырманның фондық біліміне байланысты жəне журналисттен өз аудиториясын терең түсінуді талап етеді.

Мақала мəдени құндылықтар мен тарихи контекстті беру механизмі ретінде прецеденттік мəтіндерді зерттеуге арналған. Жұмыста фольклорлық, əдеби жəне тарихи шығармаларды қоса алғанда, прецеденттік мəтіндердің моральдық, этикалық жəне философиялық бағдарларды сақтау мен жеткізудегі рөлі, сондай-ақ олардың дəуірдің негізгі оқиғалары мен құбылыстарын бейнелейтін “уақыт айнасы” ретіндегі функциялары талданады. Прецеденттік мəтіндердің рөлін анықтау, олардың ұжымдық тəжірибе мен мəдени бірегейлікті қалыптастыруға əсерін анықтау. Прецеденттік мəтіндерді талдау үшін мазмұнды талдау, семантикалық талдау, салыстырмалы талдау əдістері, мəтіндерді түсіндіру жəне деконструкциялау əдістері қолданылды. Қазіргі заманғы медиа жəне мəдени контексттердегі прецеденттік мəтіндерді бейімдеу процесіне, олардың қоғамдық санада өзекті бола отырып, бастапқы мағынамен байланысын сақтау қабілетіне ерекше назар аударылады. Жаһандану жағдайында əртүрлі мəдениеттердің прецеденттік мəтіндерінің өзара əрекеттесуі жəне оның жергілікті мəдени кодтарға əсері де қарастырылады.Қазақ жəне орыс фольклорының мысалдарында бұл мəтіндер ұжымдық бірегейлікті қалыптастырудың жəне əлеуметтік бірлікті нығайтудың маңызды құралы ретінде қалай қызмет ететіні көрсетілген. Мақала мəдени жадыны, фольклорды жəне медиа мəдениетті зерттеуге қосқан үлесін білдіреді

Үйлесімді этносаралық жəне мəдениетаралық байланыстарды орнату мəселесі ерекше өзекті болып отыр. Теңдік, диалог жəне өзара сыйластық қағидаттарына негізделген тұрақты көп бөлімді сəйкестікті қалыптастыруға қабілетті мəдени өзара əрекеттесу тетіктерін қайта қарау қажеттілігі туындайды. Мəдениетаралық қабылдау категориялары ретінде «өз» жəне «бөтен» ұғымдарын талдау, этносаралық шекараларды мəдени көпірлерге айналдыруға ықпал ететін факторларды анықтау, сондай-ақ қазақстандық тəжірибені мəдениеттердің тиімді диалогының моделі ретінде қарастыру. Нəтижелер жəне олардың маңыздылығы: жүргізілген теориялық талдамалық зерттеу көпұлтты Қазақстан жағдайында мəдениетаралық өзара іс-қимылдың ерекшелігін сипаттайтын бірқатар маңызды заңдылықтарды анықтауға мүмкіндік береді. Қазақстандық қоғамдағы сөйлеу мінез-құлқының этномəдени ерекшеліктері оның алуан түрлілігін көрсетіп қана қоймай, күнделікті қарым-қатынас деңгейінде өзара түсіністік пен мəдени ынтымақтастықты қамтамасыз ете отырып, мəдениетаралық интеграцияның тиімді құралы болып табылады. Бұл мəдениеттер диалогының идеологиясы ең жанды, икемді жəне тиімді жүзеге асырылатын кеңістікке айналатын сөйлеу тəжірибесі.

Мақалада тілдегі номинацияны зерттеу əдісі ретінде лексикалық бірліктерді этимологиялық талдаудың маңыздылығы қарастырылады. Этимологияның сөздердің дамуына əсер ететін тарихи жəне мəдени қабаттарды ашуға қалай көмектесетіні қарастырылады, сонымен қатар ұлттық бірегейлік пен дүниетанымды зерттеудегі этимологиялық тəсілдің рөлі нақтыланады. Қазақ жəне орыс тілдерінен алынған мысалдар арқылы сөздердің мағынасын қалыптастыру процестері жəне олардың мəдени дəстүрлермен байланысы талданады. Тілде көрсетілген əлеуметтік өзгерістер мен мəдени өзгерістерге де назар аударылады. Жұмыс этимологияның тек лексикология үшін ғана емес, сонымен қатар əлеуметтік антропология, мəдениеттану сияқты пəндер үшін маңыздылығын, сондай-ақ оның тарихи жадыны қалпына келтірудегі жəне мəдени процестерді түсінудегі рөлін көрсетеді. Зерттеу этимологиялық талдаудың тарихи жəне тілдік мұраның тереңдігі мен алуан түрлілігін ашатын мəдени сəйкестікті зерттеу мен сақтаудың қуатты құралы ретінде қалай қызмет ететінін көрсетеді.

Зерттеудің негізгі мəселесі – көптеген ұйымдарда персоналға еңбекақы төлеу жүйесінің стратегиялық менеджменттің заманауи талаптарына сəйкес келмеуі жəне қызметкерлердің қажеттіліктерін, олардың ортақ іске үлес қосу деңгейін жəне ұйымдық мəдениеттің ерекшеліктерін толық есепке алмауында. Еңбек нəтижелері мен ынталандыру жүйесі арасындағы нақты байланыстың болмауы мотивацияның төмендеуіне, жауапкершілікке формальды қатынасқа, кадрлардың тұрақтамауының артуына жəне еңбек өнімділігінің төмендеуіне əкеледі. Бəсекелестіктің күшеюі жəне сыртқы ортаның тұрақты өзгеруі жағдайында еңбекақы төлеу жүйесінің тиімділігі компанияның тұрақты дамуының негізгі факторларының біріне айналуда. Мақаланың мақсаты – қызметкерлерді басқару жəне ұйымның тиімділігін арттыру құралы ретінде еңбекақы төлеу жүйесінің рөлі мен маңыздылығын талдау. Əдістері – зерттеуде салыстырмалы талдау əдістері, сауалнамалар, сараптамалық бағалау жəне жүйелік тəсіл қолданылды, бұл ынталандыру жүйесінің қызметкерлердің мінез- құлқына əсерін жан-жақты қарастыруға мүмкіндік берді. Алынған нəтижелер еңбекке ақы төлеу жүйесінің əділдігі мен ашықтығы мен еңбекті ынталандыру деңгейі арасындағы тікелей байланысты растайды, сондай-ақ дұрыс əзірленген ынталандыру жүйесі кадрлардың тұрақсыздығын азайтуға жəне еңбек өнімділігін арттыруға көмектесетінін көрсетеді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы оның нəтижелерін əртүрлі профильдегі ұйымдарда жұмыс істейтін ынталандыру жүйелерін жақсарту үшін қолдану мүмкіндігінде жатыр, бұл қызметкерлердің қатысуын арттырады жəне компанияның тұрақты дамуына қол жеткізеді.