Мақалада Сəкен Сейфуллиннің идиостилі мен тілдік тұлғасын ХХ ғасырдағы қазақ əдебиетінің ұлттық стилін қалыптастырудың негізгі факторлары ретінде кешенді зерттеу жүргізіледі. Антропоцентристік тəсіл негізінде лексикалық-семантикалық деңгейді, концептуалды доминанттарды жəне мəтіндік генерацияның прагматикалық стратегияларын қамтитын жазушының идиостилінің көп қабатты құрылымы анықталады. Қазақтардың дəстүрлі дүниетанымы мен дала мəдени кеңістігінің ерекшелігін бейнелейтін с. Сейфуллиннің бейнелі жүйесінің этномəдени бастауларына ерекше назар аударылды. Автордың фольклорлық элементтерді, этнографиялық лексиканы, рəміздерді, мифопоэтикалық бейнелерді, сондай-ақ оның шығармаларының ұлттық таңбаланған поэтикасын қамтамасыз ететін паремиологиялық модельдерді қолдануы талданады. Жұмыста фольклорлық дəстүр мен жаңғырту үрдістерінің өзара іс-қимылы байқалады, бұл С.Сейфуллинге өзіндік көркем-тілдік жүйені құруға жəне əдеби тілді нормалауға елеулі үлес қосуға мүмкіндік берді. Жазушының мəдени тұрақтылар (ел, жер, еркін, еңбек) синтезіне жəне əлеуметтік жаңару идеяларына негізделген қазақ əдебиетінің жаңа концептосферасын қалыптастырудағы рөлі айқындалады. С.Сейфуллиннің идиостилі қазақ көркем сөзінің қалыптасу процесінде маңызды буын болып табылатыны, ал оның қызметі мəдени-тілдік бірегейлікті нығайтуға жəне Ұлттық стильдің тұрақты бейнелі үлгілерін қалыптастыруға ықпал еткені көрсетілген. Мақала лингвистика, əдебиеттану, этнолингвистика жəне мəдениеттану саласындағы зерттеушілерді қызықтырады, сондай-ақ қазақ тілі мен əдебиеті тарихын зерттеуде білім беру практикасында пайдаланылуы мүмкін.
Мақала ашу
Аңдатпа:
Журналдың шыққан жылы:
2025
Журнал нөмірі:
4(100)
Тақырып: Гуманитарлық ғылымдар
Түйінді сөздер: идиостиль, тілдік тұлға, ұлттық стиль, концептосфера, этномəдени
лексика, қазақ əдеби тілі, антропоцентрлік парадигма
Қазақ
English
Русский