Мақала көркем мəтіннің мағынасы мен интерпретациясының негізгі механизмі ретінде оқу əрекетін зерттеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі реципиенттің əдеби шығарманың өмір сүру процесіндегі рөлін жүйелі талдау қажеттілігіне байланысты, бұл рецептивті эстетика мен интерпретация теориясына бағытталған əдебиеттанудың заманауи бағыттарына сəйкес келеді. С.П. Шевченконың прозалық материалында тілдік белгілерді қабылдаудан біртұтас көркем сурет салуға көшуге мүмкіндік беретін оқу əрекетінің нақты формалары мен стратегиялары талданады. Автордың хроникалық – Тарихи прозасын қабылдаудың тереңдігі мен сипатын анықтайтын оқу іс – əрекетінің құрылымдық компоненттерін-танымдық, эмоционалды, ассоциативті анықтауға ерекше назар аударылады. Жұмыста Тарихи контекстті қайта құру, сипатталған оқиғаларды этикалық тексеру жəне мəтінаралық байланыстыру сияқты механизмдер қарастырылады, бұл в.Изердің мəтіннің "бос жерлері" жəне оқырманның белсенді рөлі туралы идеяларымен, сондай-ақ В. Эконың интерпретацияның кооперативті табиғаты туралы тұжырымдамасымен байланысты. Оқырманды қабылдаудың субъективтілігі мен хроникалық баяндау поэтикасымен берілген объективті шеңберлер арасында айырмашылық жасалады, бұл рұқсат етілген интерпретацияның шекараларын сипаттауға мүмкіндік береді. Зерттеу нəтижесінде С.П. Шевченконың прозалық мəтіндерін түсіндірудің негізгі модельдері нақтыланады жəне типологияланады. Оқу əрекеті қабылдаудың пассивті əрекеті емес, шығарманың семантикалық құрылымына біріктірілген жəне көркемдік мағынаның аяқталуын анықтайтын көп деңгейлі шығармашылық процесс екендігі дəлелденді.
Мақала ашу
Аңдатпа:
Журналдың шыққан жылы:
2025
Журнал нөмірі:
4(100)
Тақырып: Гуманитарлық ғылымдар
Қазақ
English
Русский