Қаржы секторының цифрлық трансформациясы жəне InsurTech технологияларының (смарт-келісімшарттар, жасанды интеллект, маркетплейстер) қарқынды дамуы сақтандыру шартының құқықтық табиғатын түбегейлі өзгертуде. Консервативті азаматтық заңнаманың инновацияларды енгізу қарқынынан сыни тұрғыда қалып қоюы байқалады, бұл алгоритмдік кемсітушілік жəне құқықтық белгісіздік тəуекелдерін тудырады. Цифрлық экожүйелердің ықпалымен сақтандыру шартының трансформациясын кешенді талдау, қолданыстағы реттеудегі олқылықтарды анықтау жəне озық халықаралық тəжірибені ескере отырып, Қазақстан Республикасының заңнамасын үйлестіру бойынша ұсынымдар əзірлеу. Зерттеу формальды-заңдық, жүйелі-құрылымдық жəне салыстырмалы-құқықтық (EU AI Act, Ұлыбритания мен АҚШ тəжірибесін талдау) əдістерді, сондай-ақ құқықтық модельдеу мен заңдық герменевтиканы қамтитын интегративті əдіснамаға негізделген. Полисті қарапайым цифрландырудан өзін-өзі орындайтын алгоритмдік міндеттемелерге дейінгі эпистемологиялық ауысу дəлелденді. Гибридті шарттық сəулеттің қажеттілігі негізделді. Сақтандыру маркетплейстерін заңдастыратын 2025 жылғы 30 маусымдағы ҚР Заңының əсері талданды. Андеррайтингті алгоритмдеу алгоритмдік біржақтылықты (предвзятость) болдырмау үшін тəуекелге бағдарланған стандарттарды имплементациялауды талап ететіндігі анықталды. Қазақстанда «реттеушілік құмсалғыштар» режимдерін жəне алгоритмдік ашықтық нормаларын тез арада енгізудің объективті қажеттілігі дəлелденді. Ұсынылған ұсынымдар ҚР Азаматтық кодексін бейімдеуге, смарт-келісімшарттардың мəртебесін бекітуге жəне инновацияларды дамыту мен қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталған.
Мақала ашу
Аңдатпа:
Журналдың шыққан жылы:
2026
Журнал нөмірі:
2(102)
Тақырып: Құқық
Қазақ
English
Русский