Өмірге қарсы қылмыстарды саралаудың негізгі мəселесі – жан күйзелісі (аффект) жағдайында жасалған кісі өлтіруді қасақана кісі өлтіруден (соның ішінде кек алу немесе жанжал барысында жасалған) ажыратудың жүйелі күрделілігі болып табылады. Практикада кенеттен пайда болған күшті жан толқыны (физиологиялық аффект) мен əдеттегі эмоционалды қозу немесе алдын ала жоспарланған ниет арасындағы шекара көбінесе бұлыңғыр болады. Тергеу мен соттардың жəбірленушінің психотравмалық жағдайының ұзақтығын жəне триггерлік əрекеттерін бағалаудағы қателіктері аффект жағдайында əрекет еткен адамдарға негізсіз қатал жаза қолдануға немесе, керісінше, қасақана қылмыстар үшін жауаптылықты негізсіз жеңілдетуге əкеледі. Мақаланың мақсаты – аффект жағдайындағы кісі өлтіру критерийлеріне кешенді қылмыстық-құқықтық жəне психологиялық-криминалистикалық талдау жасау, оны аралас құрамдардан ажырату кезіндегі сот-тергеу практикасының дефектілерін анықтау, сондай-ақ кенеттен пайда болған күшті жан толқынын бағалаудың нормативтік критерийлерін жетілдіру бойынша ғылыми негізделген ұсынымдарды əзірлеу. Зерттеуде формальды-догматикалық (нормативтік), салыстырмалы-құқықтық, жүйелі- құрылымдық əдістер, сондай-ақ сот практикасы материалдары мен сот-психиатриялық жəне психологиялық сараптамалар қорытындыларын кешенді талдау қолданылады. Талдау барысында соттардың «кумулятивтік аффект» (ұзақ уақыт бойы үйдегі зорлық- зомбылық нəтижесінде жинақталған агрессия) феноменін жиі ескермей, мұндай əрекеттерді қасақана деп қате түсіндіретіні анықталды. Жауапкердің санасының дезориентациясы туралы мəлімдеген барлық жағдайларда кешенді сот психологиялық-психиатриялық сараптамасын міндетті түрде тағайындау қажеттілігі негізделді. Тəжірибелік маңыздылығы өмірге қарсы зорлық-зомбылық қылмыстарын саралау кезінде сот қателіктерін барынша азайту болып табылады.