Ғылыми журнал

Инновациялық Еуразия университетінің Хабаршысы

Редакциялық алқаның қарауына мақала беру және рецензиялау

+7 (7182) 31-64-83

journal@ineu.edu.kz

Артқа

Актуалды мəселелер: еңбекке орналастыру жəне еңбек құқықтарын қорғау нарықтық экономика жағдайында: Қазақстан жəне Ресей тəжірибесі

Аңдатпа:

Қазақстан Республикасының еңбек нарығында кездесетін басты мəселе – еңбек ресурстарының сапасы мен кəсіби-квалификациялық құрылымының жұмыс берушілердің талаптарына сəйкес келмеуі. Бұл білікті кадрлар тапшылығына жəне жұмыс күші ұсынысының жетіспеушілігіне, сондай-ақ еңбек мобильділігінің төмендігіне əкеледі. Экономикалық трансформациялар мен жұмыс берушілердің талаптарының өзгеруі жағдайында еңбек қатынастарын тиімді реттеу жəне жұмысшылардың құқықтық қорғалуын жақсартуға бағытталған жағдайлар жасау қажет. Бұл дисбалансты жою жəне еңбек құқықтарын қорғаудың тиімді жүйесін құру мақсатында маңызды болып табылады. Зерттеу мақсаты Қазақстанның еңбек нарығына əсер ететін факторларды жан-жақты талдау жəне жұмысшылардың еңбек құқықтарын қорғау үшін тиімді құқықтық реттеу механизмдерін анықтау болып табылады. Сондай-ақ, халықтың өмір сүру деңгейін жəне сапасын арттыруға, жұмыспен қамтуды сақтауға жəне табыс деңгейін көтеруге бағытталған əлеуметтік-экономикалық бағдарламалардың еңбек нарығына əсерін зерттеу маңызды. Зерттеу мақсаттарына жету үшін Қазақстандағы еңбек қатынастарын реттейтін ғылыми деректер мен нормативтік-құқықтық актілерді теориялық талдау əдістері, статистикалық деректер мен практикалық жағдайларды эмпирикалық зерттеу, Қазақстан еңбек заңнамасын халықаралық тəжірибемен салыстыру жəне əлеуметтік-экономикалық бағдарламалардың еңбек нарығы мен жұмысшылардың құқықтық қорғалуы бойынша əсерін модельдеу əдістері қолданылды. Бұл əдістер еңбек нарығы мəселелерін жан-жақты зерттеп, еңбек құқықтарын қорғау мен құқықтық реттеуді жетілдірудің тиімді жолдарын анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу нəтижелері еңбек нарығының тиімді жұмыс істеуі мен еңбек құқықтарын қорғауды арттыру үшін мемлекеттік, жеке жəне білім беру институттары арасындағы өзара əрекеттесуді нығайту қажеттілігін көрсетті. Атап айтқанда, нарықтың талаптарына сəйкес келетін кадрларды кəсіби даярлау жəне қайта даярлау жүйесін күшейту маңызды. Сонымен қатар, жұмыс күшінің мобильділігін дамыту, қайта оқыту мен біліктілікті арттыру үшін жағдайлар жасау қажет. Еңбек құқықтарын қорғаудың ішкі мемлекеттік механизмдерін жетілдіруге ерекше назар аударылып, бұл жұмысшылардың құқықтарын қорғауды арттыруға, мысалы, заңсыз жұмыстан босату немесе тиісті еңбек жағдайларының болмауы сияқты бұзушылықтарды жоюға мүмкіндік береді. Бұл нəтижелердің маңыздылығы жұмыс берушілердің қажеттіліктері мен жұмыс күшінің біліктілігі арасындағы сəйкессіздік мəселелерін шешуге, халықты жұмыспен қамтуды жақсартуға жəне əлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал ететіндігінде. Бұл сонымен қатар жұмысшылардың əлеуметтік қорғалуының артуына жəне табыстарды əділ бөлудің жақсаруына əсер етеді, бұл Қазақстанның экономикалық тұрақтылығы мен дамуына тікелей ықпал етеді.

Мақала ашу
Журналдың шыққан жылы: 2025
Журнал нөмірі: 1(97)
Тақырып: Құқық