Ғылыми журнал

Инновациялық Еуразия университетінің Хабаршысы

Редакциялық алқаның қарауына мақала беру және рецензиялау

+7 (7182) 31-64-83

journal@ineu.edu.kz

Артқа

Қазақстандағы құқық қорғау тетіктері: Конституциялық кепілдіктер жəне олардың азаматтардың құқықтарына əсері

Аңдатпа:

Мақалада қарастырылған негізгі мəселе – Қазақстанда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының конституциялық кепілдіктеріне қарамастан, құқық қорғау тетіктерінің шектеулі тиімділігі. Қазақстан Республикасының Конституциясы азаматтарға кең құқықтар береді, алайда заңнамалық кепілдіктер мен олардың нақты жүзеге асырылуы арасында елеулі алшақтық бар. Негізгі мəселелерге сот билігінің тəуелсіздігінің жеткіліксіздігі, пікір білдіру бостандығының шектеулері, азаматтардың сот төрелігі мен заң көмегіне қолжетімділігінің шектеулілігі, сондай-ақ құқық қорғаушы ұйымдардың қызметіне қатысты қиындықтар жатады. Бұл мəселелер азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын толық қорғауды шектейді жəне құқықтық мемлекеттің тиімді жұмыс істеуіне айтарлықтай кедергі келтіреді. Мақала Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген құқық қорғау тетіктерін талдап, олардың азаматтардың құқықтарын қорғаудағы əсерін бағалауды мақсат етеді. Мақала азаматтардың өз құқықтарын қорғауда кездесетін негізгі мəселелерді анықтап, осы мəселелерді шешу жолдарын ұсынуды көздейді, соның нəтижесінде елдегі құқық қорғау жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Зерттеу мақсатына жету үшін құқықтық талдау əдісі қолданылды, оның ішінде Қазақстан Республикасының Конституциясы мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын реттейтін басқа да нормативтік актілер, сондай-ақ сот актілері, құқық қорғаушы ұйымдардың есептері мен азаматтардың мемлекеттік органдарға жəне құқық қорғаушы құрылымдарға жүгіну статистикасы пайдаланылды. Зерттеу əдіснамасы салыстырмалы талдау жəне іс-тəжірибе əдісіне негізделді, бұл Қазақстандағы адам құқықтарын жүзеге асырудағы нақты проблемаларды тереңірек зерттеуге жəне оларды шешу жолдарын ұсынуға мүмкіндік берді. Зерттеу нəтижелері көрсеткендей, құқықтар мен бостандықтарды қамтамасыз етуге арналған конституциялық кепілдіктер болуына қарамастан, Қазақстандағы құқық қорғау тетіктерінің нақты жағдайы мəселелі болып қалып отыр. Негізгі мəселелерге сот билігінің тəуелсіздігі, пікір білдіру бостандығының шектелуі, құқықтық көмекке қолжетімділіктің қиындығы, сондай-ақ құқық қорғаушы ұйымдарға əкімшілік кедергілердің болуы жатады. Бұл факторлар азаматтардың құқықтарын тиімді жүзеге асыруды шектеп, сот жүйесіне жəне мемлекеттік органдарға деген сенімді бұзады. Сот жүйесін реформалау, құқықтық көмекке қолжетімділікті арттыру жəне құқық қорғаушы ұйымдардың еркін қызмет етуі үшін жағдайлар жасау қажеттігі адам құқықтарын қорғау деңгейін көтеру, демократия мен құқықтық мемлекетті нығайту, сондай-ақ Қазақстандағы тиімді əрі əділ құқық қорғау жүйесін қалыптастыру үшін өте маңызды.

Мақала ашу
Журналдың шыққан жылы: 2025
Журнал нөмірі: 1(97)
Тақырып: Құқық