Ғылыми журнал

Инновациялық Еуразия университетінің Хабаршысы

Редакциялық алқаның қарауына мақала беру және рецензиялау

+7 (7182) 31-64-83

journal@ineu.edu.kz

Артқа

Азық-түлік қауіпсіздігі тұрғысынан Жамбыл облысының ауыл шаруашылығы ландшафтарын тұрақты дамытудың негізгі тəсілдері

Аңдатпа:

Негізгі мəселе: Бірнеше онжылдықтар бойы мемлекеттік жер қорына кіретін ауылшаруашылық жерлерінің бір бөлігінде көптеген облыстардың маусымдық жайылымдарының едəуір бөлігінде суару жəне жайылымдық инфрақұрылымын құру бойынша жұмыстар жүргізіліп жатыр. Алайда, азық-түлік базасын дамытудың қол жеткізілген деңгейі əлі де мал шаруашылығының қажеттіліктерін толық деңгейде қанағаттандырмайды жəне сол арқылы осы саланың өнімінің өсу қарқынын тежейді. Қазақстан Республикасында жайылым шаруашылығын қарқындатудың негізі жайылым жерінің тозуын болдырмайтын жайылым айналымы негізінде жайылым-жем ресурстарын тиімді пайдалану болып табылады. Аймақтың агроөнеркəсіп кешенін дамыту тұжырымдамасы шеңберінде негізгі міндет ауылшаруашылық ландшафттарының өнімділігін қалпына келтіру жəне сақтау болып табылады, олар əртүрлі деңгейде жер тозуына ұшыраған. Қазіргі уақытта облыс аумағындағы ауылшаруашылық жерлерінің сапалық жəне сандық сипаттамаларының нашарлауы байқалуда. Мысалы, суландыру жерлерінде қарашірік құрамының 6-27 % аралығында азаюы, 2,4 млн гектар аумақты қамтитын ауылшаруашылық жерлерінде дефляциялық үдерісстердің байқалуы, 1,4 млн гектарды құрайтын тозуға ұшыраған жайылымдар алаңының ұлғаюы жəне басқа да мəселелер туындауда. Бұл процестер ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілердің табысының едəуір жоғалуына əкеліп соқтыруда, ол су ресурстарының тапшылығымен жəне ауылшаруашылық ландшафттарының (суландырылатын жерлер, шабындықтар жəне жайылымдар) тозуымен байланысты. Өз кезегінде, аймақтағы əлеуметтік-экономикалық шиеленіс ауыл халқының өмір сүру деңгейінің төмендеуіне жəне ауылшаруашылық өндірісінің көлемінің азаюына себеп болып отыр. Мақсаты: өңірдің жəне жалпы елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Жамбыл облысының ауыл шаруашылығы ландшафтарын орнықты дамытудың негізгі тəсілдерін əзірлеу жəне негіздеу болып табылады. Əдістер: зерттеу барысында сипаттама əдісі мен əдеби жəне қор көздерін үйлесімді талдау əдісі пайдаланылды. Нəтижелер жəне олардың маңыздылығы: зерттеу нəтижелері Жамбыл облысының ауыл шаруашылығы ландшафтарының жай-күйі топырақ сапасын жақсарту мен ұтымды пайдалануды қоса алғанда, олардың өнімділігін қалпына келтіру жəне сақтау бойынша шұғыл шараларды талап ететінін көрсетті. Əзірленген ұсыныстар жердің тозуын төмендетуге, ауыл шаруашылығының өнімділігі мен тиімділігін арттыруға көмектеседі, бұл өңір үшін маңызды экономикалық мəнге ие.

Мақала ашу
Автор: Ж.Б. Исаева
Журналдың шыққан жылы: 2025
Журнал нөмірі: 2(98)