Ауылдық аумақтардың ұлттық экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз етудегі рөлі
Түйінді сөздер: ауылдық аумақтар, агроөнеркəсіптік кешен, тұрақты экономикалық өсім, инвестициялар, жаңғырту, еңбек өнімділігі, өңірлік даму, азық-түлік қауіпсіздігі, цифрландыру, кооперация.
Қазақстанның ауылдық аумақтары айтарлықтай ресурстық əлеуетке ие болғанына
қарамастан, олардың тұрақты экономикалық өсуге қосатын үлесі инфрақұрылымның тозуы,
технологиялық артта қалушылық, ауыл халқы санының азаюы жəне инвестициялық
белсенділіктің жеткіліксіздігі салдарынан шектеулі болып отыр. Бұл факторлар
агроөнеркəсіптік кешеннің дамуына құрылымдық кедергілер тудырып, өңірлер арасындағы
теңсіздікті күшейтеді.
Зерттеуде ауылдық аумақтардың Қазақстан экономикасының тұрақты өсуін қамтамасыз
етудегі детерминант ретіндегі рөлі қарастырылып, 2015–2024 жылдар аралығындағы аграрлық
сектордың негізгі макроэкономикалық үрдістері айқындалады жəне ауыл шаруашылығының
бəсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған мемлекеттік қолдаудың тиімді бағыттары
белгіленеді. Зерттеу барысында салыстырмалы жəне статистикалық талдау, графикалық
модельдеу, құрылымдық-функционалдық жəне жүйелік тəсілдер қолданылды.
Ауыл халқының саны, АӨК-тегі инвестициялар, аграрлық сектордың ЖІӨ-дегі үлесі
жəне ауылдық аумақтардың экономикаға қосқан үлесі бойынша жинақталған
макроэкономикалық деректер пайдаланылды.
Зерттеу нəтижелері ауыл халқы санының азаюына қарамастан ауылдық аумақтардың
ЖІӨ-ге қосқан үлесі мен АӨК үлесінің тұрақты өсу үрдісіне ие екенін көрсетті. Бұл жағдай
еңбек өнімділігінің артуы, технологияландыру жəне инвестициялардың ұлғаюымен
байланысты. Инвестициялар ауыл шаруашылығының құрылымдық жаңғыруының негізгі
драйвері болып табылатыны, олардың тиімділікті арттыру, логистикалық инфрақұрылымды
дамыту жəне инновацияларды енгізу арқылы жинақтаушы əсер беретіні дəлелденді. Ауылдық
аумақтарды дамытудың негізгі кедергілері анықталып, азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға,
кооперацияны дамытуға, цифрландыруға жəне өңірлік экономиканың тұрақтылығын арттыруға
бағытталған мемлекеттік қолдау шаралары ұсынылды. Алынған нəтижелер ауылдық
аумақтардың Қазақстанның ұзақ мерзімді экономикалық өсуін қамтамасыз етудегі
стратегиялық маңызын растайды.