Ғылыми жарияланымдар

Мақалалар мұрағаты

24 мақала
2026№2(102)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасындағы халықаралық қаржы ұйымдары инвестицияларын тарту тетіктері

Ж.А. Нигматуллин

Мақалада Халықаралық қаржы ұйымдарының (ХҚҰ) инвестицияларын Қазақстан Республикасының экономикасына тартудың теориялық-əдіснамалық негіздері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – инвестицияларды тартудың теориялық-əдіснамалық негіздерін зерделеу мен ашу, сондай-ақ бұл ұйымдардың қызмет стратегиял…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасының ауылдық аумақтарын тұрақты дамытудың негізі ретіндегі жасыл экономика

А.И. Ткачева

Қазақстан Республикасы үшін экологиялық тұрақтылық пен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мəселелері маңызды даму бағыттарының бірі болып табылады. Негізгі мəселелер қатарына экономикадағы ресурстарды көп қажет ету, жер ресурстарының тозуы, су тапшылығы жəне ауылдық аумақтардың əлеуметтік-эконо…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Шеңберлі экономика. Қалдықтарды жинау жəне қайта өңдеу үшін мүмкін шешімдер. Қағаз бен картонды қалай жинау керек. Италиядағы практикалық тəжірибе

P. Caputo, Ivan F. Spera

Бұл мақала айналмалы экономикада іске асырылатын (немесе ұсынылатын) идеялар мен жобаларды жария етуге арналған. Бұл тақырып азаматтар мен шағын бизнес субъектілері өндірген қалдықтарды жинау жəне қайта өңдеу болып табылады. Бұл «CASE STUDY» нақты жобалардың «case study» əдісі, яғни А.О. Хиршман (А…

2026№2(102)Ғылыми мақала

«Fast Track» – стратегиялық ынтымақтастық аясында мектеп пен жоғары оқу орнының интеграциясының жеделдетілген моделі

А. Сыздыкова, К. Аленова

Осы жұмыста Қазақстанда баламасы жоқ инновациялық ынтымақтастық моделі – «Fast Track» жобасы ұсынылады. Аталған жоба 11-сынып оқушыларына университеттің бірінші курсындағы Математика 1, 2 пəндері мен ағылшын тілін ерте кезеңде меңгеруге мүмкіндік беріп, кейін осы пəндерді жобаны жүзеге асыратын …

2026№2(102)Ғылыми мақала

Криптография мен жасанды интеллект интеграциясы: ақпараттық қауіпсіздік жүйелерінің тиімділігін арттыру

А.Ғ. Керім

Негізгі мəселе: Қазіргі цифрлық қоғам жағдайында ақпараттық жүйелердің дамуы деректер қауіпсіздігін қамтамасыз ету мəселесінің маңыздылығын арттырып отыр. Осыған байланысты криптография мен жасанды интеллект технологияларының өзара əрекеттесуін зерттеу өзекті ғылыми бағыттардың біріне айналды. Мақс…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Терең оқыту əдістерін пайдалана отырып бет-əлпет тану жəне пайдаланушы мінез- құлқын талдауға негізделген интеллектуалды қолжетімділікті басқару жүйесі

А.Т. Берикова, М.М. Илипов

Қазіргі кезде қолжетімділікті бақылау жүйелері тек парольдер мен PIN-кодтарға сүйенген кезде қауіпсіздік талаптарына толық жауап бере алмайды. Мұндай дəстүрлі əдістерді ұрлау, болжап табу немесе басқа адамға беру оңай, сондықтан олар қорғаныс жүйесінің əлсіз буынына айналады. Осы жағдайда пайдал…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Жамбыл облысының азық-түлік қауіпсіздігіне əсер ететін экологиялық факторларды тағамдық технологияларды дамыту контекстінде кешенді бағалау

Ж.Б. Исаева

Аридтік өңірлерде азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету жердің тозуы, су ресурстарының тұрақсыздығы жəне жергілікті экологиялық ластанулардың əсерімен күрделене түседі, бұл агроазық-түлік жүйесінің тұрақтылығын төмендетіп, ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасына жəне өңдеу мүмкіндіктеріне кері ə…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Қинауды қылмыстық-құқықтық саралау: оны жүйелі түрде ұрып-соғудан жəне денсаулыққа қасақана зиян келтіруден ажырату мəселелері

Т.С. Дурманов

Тұлғаға қарсы зорлық-зомбылық қылмыстарын саралаудағы құқық қолданудың негізгі мəселесі – қинауды аралас құрамдардан: жүйелі түрде ұрып-соғудан жəне денсаулыққа қасақана жеңіл немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіруден ажырату критерийлерінің бұлыңғырлығы болып табылады. Тұрмыстық зорлық-зомбылық…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Аффект жағдайында жасалған кісі өлтіру: оны қасақана кісі өлтіруден ажырату мəселелері

Т.С. Дурманов

Өмірге қарсы қылмыстарды саралаудың негізгі мəселесі – жан күйзелісі (аффект) жағдайында жасалған кісі өлтіруді қасақана кісі өлтіруден (соның ішінде кек алу немесе жанжал барысында жасалған) ажыратудың жүйелі күрделілігі болып табылады. Практикада кенеттен пайда болған күшті жан толқыны (физиол…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Цифрлық платформалар аясындағы жұмыскер мен жұмыс берушінің құқықтық мəртебесінің трансформациясы: теориялық-қолданбалы зерттеу

Д.А. Тайлаков1*, Д.Н. Бекежанов1

Платформалық жұмыспен қамтудың дамуы жəне алгоритмдік басқаруды енгізу қызметкердің дəстүрлі құқықтық мəртебесінің бұзылуына əкеледі. Платформалар өздерін ақпараттық делдал ретінде көрсете отырып, орындаушыларды тəуелсіз мердігерлер ретінде жіктейді, бұл еңбектің жаппай прекаризациясын (тұрақсыз…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Электрондық сервистер мен цифрлық платформалардың дамуы жағдайындағы сақтандыру шартының трансформациясы

А.М. Рахметов, Б.Ж. Айтимов

Қаржы секторының цифрлық трансформациясы жəне InsurTech технологияларының (смарт-келісімшарттар, жасанды интеллект, маркетплейстер) қарқынды дамуы сақтандыру шартының құқықтық табиғатын түбегейлі өзгертуде. Консервативті азаматтық заңнаманың инновацияларды енгізу қарқынынан сыни тұрғыда қалып қо…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Полицияның құқық қолдану тəжірибесіндегі əкімшілік құқық бұзушылықтар мен қылмыстық теріс қылықтарды ажырату мəселелері

Б.А. Жумабаев

Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесінде əкімшілік құқық бұзушылықтар мен қылмыстық теріс қылықтар арасындағы материалдық-құқықтық шекараның жойылуынан туындаған терең жүйелік дағдарыс байқалады. Бұл теңгерімсіздік тергеу органдарының процестік салдануын тудырады, қылмыстық статистиканы бұрм…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Қылмыстық процесте жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы алынған дəлелдемелердің жарамдылығы мен верификациясы мəселелері: салыстырмалы-құқықтық зерттеу

О.С. Коновалов, Д.Н. Бекежанов

Жасанды интеллектіні қылмыстық процеске қарқынды енгізу жəне «дипфейк» технологиясының жаппай таралуы дəлелдеудің дəстүрлі парадигмаларын бұзады. Машиналық тұжырымдарды верификациялау жəне сот төрелігін цифрлық қолдан жасаудан қорғаудың өткір қажеттілігі туындайды, бұл заңнаманың процестік тұрғы…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Тұлғаға қарсы сериялық қылмыстарды тергеудегі мультидисциплинарлық өзара əрекеттестік мəселесі

П.О. Филатова1

Тұлғаға қарсы сериялық қылмыстарды тергеудің негізгі мəселесі тергеу субъектілері, сот сарапшылары жəне практик психологтар (профайлерлер) арасындағы деструктивті бытыраңқылық пен тиімді мультидисциплинарлық өзара əрекеттестіктің болмауы болып табылады. Қолданыстағы əдістемелік алшақтық қылмысты…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Прокурорлық қадағалауда жасанды интеллект жүйелерін қолданудың шектері мен шарттары: теориялық-құқықтық зерттеу

К.Б. Тулеуова, А.Т. Озенбаева

Негізгі мəселе: Цифрлық трансформация жəне деректер көлемінің артуы жағдайында прокурорлық қадағалаудың дəстүрлі əдістері өз тиімділігін жоғалтуда. Жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын енгізу жаңа мүмкіндіктер ашады, алайда бұл технократиялық озбырылық пен алгоритмдік кемсітушілік тəуекелдерін…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Инсценировка туралы криминалистік ілім: оқиға орнындағы материалдық жағдайды бұрмалау психологиясы

П.О. Филатова

Инсценировкамен (садақалаумен) ұштасқан қылмыстарды тергеудің басты мəселесі – оқиғаның шынайы сипатын жасыратын материалдық жағдайды қасақана бұрмалауды анықтаудың күрделілігі болып табылады. Қылмыскердің «жалған көрініс» жасаудың психологиялық механизмдері ақпараттық кедергілердің туындауына ж…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Əкімшілік полицияның адам жүзін тану жүйелерін пайдалануы: қоғамдық қауіпсіздік пен жеке өмірге қолсұғылмаушылық құқығы арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету

С.С. Каримова

Бет-əлпетті алгоритмдік тану (FRT) технологияларын əкімшілік полиция қызметіне қарқынды енгізу терең институционалдық теңгерімсіздікті тудырады. Жаппай бейнебақылау инфрақұрылымын қалыптастыру азаматтардың жеке өмірге қолсұғылмаушылық жəне жүріп- тұру бостандығына қатысты конституциялық құқықтар…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы келтірілген зиянды өтеудің азаматтық-құқықтық механизмдері: салыстырмалы-құқықтық зерттеу

А.А. Елеуов, Г.Б.Телеуев

Қазақстан Республикасында жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын жедел енгізу деликтілік құқықтың классикалық институттарының тиімсіздігі мəселесін айқындады. «Жасанды интеллект туралы» жаңа ҚР Заңының бланкеттік нормалары Азаматтық кодекске сілтеме жасайды, ал ол концептуалды түрде алгоритмдік …

2026№2(102)Ғылыми мақала

Ұсақ бұзақылық үшін əкімшілік жауаптылық: құрамның құқықтық белгісіздігі мəселелері

Б.А. Жумабаев, С.Т. Иксатова

Қазақстан Республикасының құқық қолдану практикасында ұсақ бұзақылық құрамының (ҚР ƏҚБтК-нің 434-бабы) өткір құқықтық белгісіздігі байқалады. «Былапыт сөйлеу», «қорлап тиісу» ұғымдарының легальды (заңдық) дефиницияларының болмауы жəне цифрландыру дəуіріндегі «қоғамдық орын» шекараларының бұлыңғы…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оңалтуда ассистивтік технологияларды пайдаланудың психологиялық-педагогикалық шарттары

А.М. Мухаметжанов, Н.А. Коростелева, М.А. Мухаметжанова

Инклюзивті білім берудің кеңеюі жағдайында ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды психологиялық-педагогикалық жəне медициналық оңалтудың тиімді құралдарына деген қажеттілік арта түсуде. Ассистивтік технологиялар сенсорлық, коммуникативтік жəне оқу үдерісіндегі шектеулерді өтеудің құралы …

2026№2(102)Ғылыми мақала

Педагогтердің операциялық-пəрменді дайындығы инклюзивті білім беру ұйымдастыру

Г.Т. Тусупбекова, Л.С. Комардина

Инклюзивті білім беруді енгізудегі басты мəселе – мұғалімдердің белсенді қатысуын қамтамасыз ету. Инклюзияның сəттілігі олардың кəсіби құзыреттілігімен, өз жұмысының маңыздылығы мен жауапкершілігін түсінуімен, əртүрлі қажеттіліктері бар балалардың даму ерекшеліктерін білуімен, сондай-ақ олардың …

2026№2(102)Ғылыми мақала

Жоғары оқу орнының кəсіби қалыптасу кезеңіндегі жастардың шығармашылық дамуының инновациялық əлеуеті

З.К. Кульшарипова, Б.Д. Каирбекова, Г.С. Аяпбергенова, Ж.Ш. Шахмарданова

Зерттеудің негізгі мəселесі: Қазіргі жоғары мектепте болашақ мамандарды кəсіби тұлға ретінде қалыптастыру жəне дамыту қажеттілігі өзекті болып отыр. Алайда, жоғары оқу орнында оқу кезеңінде студенттердің кəсіби таңдауда тəуелсіздігі мен хабардарлығы жеткіліксіз. Бұл олардың шығармашылық кəсіби өсуі…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Баскетболдағы техникалық жəне тактикалық əдістемелерді жетілдіру жолдары

Ж. Сесерхан, Д.Н. Советкалиев, Е.Е. Курмангалиев

Негізгі мəселе: Қазіргі баскетбол ойыны жоғары қарқындылығымен, ойын жағдайларының жылдам өзгеруімен жəне спортшылардың техникалық-тактикалық шеберлігіне қойылатын талаптардың артуымен ерекшеленеді. Сондықтан баскетболшылардың техникалық жəне тактикалық даярлығын жетілдіру мəселесі спорттық дайынды…

2026№2(102)Ғылыми мақала

Интернетке тəуелділігі бар жасөспірімдерде қарым-қатынас дағдыларын дамыту

З.К. Кульшарипова, Б.Д. Каирбекова, Н.С. Котова, А.А. Есалинов

Мақалада қазіргі қоғамды цифрландыру жағдайында мінез-құлыққа тəуелділіктің ең өзекті түрлерінің бірі ретінде интернетке тəуелділігі бар жасөспірімдерде коммуникативтік дағдыларды дамыту мəселесі қарастырылады. Отандық жəне шетелдік зерттеулердің теориялық талдауы интернетке тəуелділік мінез-құл…