Сот жүйесіне цифрлық технологияларды енгізудің түйінді мəселесі технологиялық прогресс пен сот төрелігінің конституциялық принциптерінің бұлжымастығын қамтамасыз ету арасындағы теңгерімді сақтау қажеттілігі болып табылады. Айтарлықтай жетістіктерге қарамастан, цифрлық теңсіздік, заңнамалық реттеудің фрагменттілігі жəне процесс қатысушыларының дербес деректерінің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету тəуекелдері сақталуда. Мақаланың мақсаты Қазақстандағы сот қорғауының қолжетімділігіне цифрландырудың (электрондық сот төрелігінің) əсерін кешенді талдау, өзекті сын-қатерлерді анықтау жəне 2025– 2026 жылдардағы реформалар контекстінде нормативтік базаны жетілдіру бойынша ұсынымдар əзірлеу болып табылады. Зерттеуде жүйелік, салыстырмалы-құқықтық жəне болжамдық əдістер, сондай-ақ қолданыстағы цифрлық платформаларды («Сот кабинеті», ИИ-аналитика) жəне ҚР Цифрлық кодексін қоса алғанда, жаңа заңнамалық актілерді талдау қолданылады. Талдау барысында цифрландыру шалғай өңірлердің тұрғындары мен мүмкіндігі шектеулі жандар үшін сот төрелігіне қолжетімділікті айтарлықтай кеңейткені, сондай-ақ істерді бөлуді автоматтандыру жəне даусыз талаптар үшін жасанды интеллектті енгізу арқылы жүйенің ашықтығын арттырғаны анықталды. 2026 жылға қарай электрондық сот төрелігінің толыққанды экожүйесін қалыптастыру цифрлық ортада адам құқықтарының кепілдіктерін нығайту үшін бірыңғай заң қабылдауды немесе цифрлық процестер туралы нормаларды кодификациялауды талап ететіні дəлелденді.
Мақала ашу
Аңдатпа:
Журналдың шыққан жылы:
2026
Журнал нөмірі:
1(101)
Тақырып: Құқық
Қазақ
English
Русский