Ғылыми жарияланымдар

Мақалалар мұрағаты

176 мақала
2022№2(86)Ғылыми мақала

Қазақ тіліндегі есімдік анафорасын шешу алгоритімі

Г. Қалман, М.А. Самбетбаева, Е.С. Жұмабай

Негізгі мәселе: Компьютерлік лингвистиканың алдында тұрған өзекті міндеттердің бірі – мәтіндік құжаттарда әртүрлі нысандар туралы: адамдар, ұйымдар, оқиғалар, орындар және т.б., сондай-ақ олардың арасындағы байланыстар туралы мәліметтерді бөліп көрсету болып табылады. Әрбір ақпараттық объект(нысан)…

2022№2(86)Ғылыми мақала

Байқоңыр ғарыш айлағының зымыран тасығыштары сатыларының құлау аймақтарына таралуын оңтайландыру

Н.Ә. Әбутәліп, К.А. Алипбаев

Негізгі мәселе: Ұшу кезінде зымыран тасығыштар қозғалысы әртүрлі ұйытқу факторларына ұшырайды, сондықтан алдын-ала есептелген бөлінетін бөліктердің нақты құлау координаттары мен номиналды траекториясы арасында айырмашылық болады. Көптеген типтік ұшырулардан кейін бөлінетін бөліктер құлайтын нүктеле…

2022№1(85)Ғылыми мақала

Ауыз суға және табиғи суларға жүргізілетін сынақтардың сапасына сынақ зертханасын аккредиттеу аттестатының қолданылуы

К.С. Опаленко , М.Б. Ребезов, М.В. Темербаева

Мақалада негізгі экологиялық мәселе – гидрофит көздерінің ластануы көрсетілген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы барлық адам ауруларының 80 %-ының негізгі көзі – лас суды пайдалану деп санайды. Сынама алу арқылы судың химиялық және физика-химиялық құрамын талдау қажет. Тәуелсіз сынақтарды аккред…

2022№1(85)Ғылыми мақала

Цилиндрлерді мерзімді өшіру жүйесі мен дизельдік қозғалтқыштың жұмыс циклін модельдеу

А.A. Кусаинов, А.К. Каракаев

Ішкі жану қозғалтқыштары қуат пен жылдамдықтың өзгеруінің кең ауқымында жұмыс істейді. Бұл көбінесе жұмыс уақытының едәуір бөлігін бөлшек және бос жүктемелерде жұмыс істейтін автотракторлық қозғалтқыштар мен тепловоз қозғалтқыштарына қатысты. Қозғалтқыштарды жобалау кезінде олардың негізгі құрылым…

2022№1(85)Ғылыми мақала

Параллель есептеулер үшін виртуалды кластерді ұйымдастыру

Н.М. Зайцева

Студенттердің қолында бір ғана компьютер болған кезде қашықтықтан оқыту жағдайында «Ақпараттық технологиялар» білім беру бағдарламаларының студенттері үшін «Параллельді есептеу жүйелерінің архитектурасы» пәнінің материалын игеру үшін мультипроцессорлық есептеулерді ұйымдастыру. Мақсаты – студенттің…

2022№1(85)Ғылыми мақала

Бизнес-процестерді оңтайландыру үшін ақпараттық жүйелерді жобалау әдіснамасы

Д.М. Верёвкин, Т.М. Салий

Кез келген ақпараттық жүйе (АЖ) көптеген кәсіпорындарға тән өндірістік үрдістердің функцияларын орындауды (типтік міндеттер), сондай-ақ нақты Тапсырыс берушінің әзірлеушілер алдына қойған бірегей міндеттерін шешуді қамтуы мүмкін. Бұл ақпараттық жүйені әзірлеу тәсілдерін, әдістерін және технологияла…

2022№1(85)Ғылыми мақала

Адам денсаулығын сақтаудың басты мақсаты ретінде судың сапасын қамтамасыз ету

З.Н. Бабенко, Н.Н. Кайниденов, Т.И. Урюмцева

Сапасыз ластанған ауыз суды пайдалануға байланысты өлім мен аурулардың саны тез өсуде. Судағы химиялық және микробиологиялық ластану деңгейінің жоғарылау себептері ескірген тазарту қондырғылары, ескі құбырлар және хлормен зарарсыздандыру болып табылады. Мақалада адам денсаулығын сақтаудың басты мақ…

2021№4(84)Ғылыми мақала

Каталитикалық үрдістерге негізделген органикалық тыңайтқыштар өндіру технологиясын әзірлеу

Е.Б. Никитин, Т.И. Урюмцева, Б.А. Шаров, О.В. Слатвинская

Мақала биокаталитикалық процестерге негізделген құс қалдықтарынан органикалық тыңайтқыш алу технологиясын дамытуға арналған. Қазіргі уақытта көптеген құс фабрикалары, елеулі экологиялық мәселелер мен экономикалық және әлеуметтік зиян келтіре отырып, қоршаған табиғи ортаны ластау көздеріне айналды.…

2021№4(84)Ғылыми мақала

Интерьердің декоративтік элементтерін жасаудағы көркемдік және техникалық тәсілдердің үйлесуі

Ю.И.Мазина, Паоло Капуто, Н.В.Волкова, Е.В. Бриж

Интерьерді безендіру әдістері, бұл интерьердің тұжырымдамалық идеясының бірегейлігі мен толықтығына ықпал ететін технологиялар ғана емес, сонымен қатар дизайн - Дизайн әдістері мен, атап айтқанда интерьерді безендіру әдістері мен шешілуі керек бірқатар сындарлы, технологиялық, эмоционалды, …

2021№4(84)Ғылыми мақала

Экологиялық және қауіпсіз мектеп жиһазын жобалау кезінде жайлылық пен сапаны қамтамасыз ету әдістері

Ю.И. Мазина, Е. Н.Копосова, В.Д.Матвеев, Н.И.Матвеева

Физиологиялық, психологиялық және мінез-құлық деңгейлеріндегі функционалды жағдай оқушының жұмыс жағдайына байланысты және оқушылардың шаршауы мен жұмысына әсер етеді. Мектеп жиһазының әр жаңа дамуы бірнеше сынақ циклдарынан өтеді. Осы циклдердің ешқайсысы жабдықтың жайлылығы мен қауіпсіздігіні…

2021№4(84)Ғылыми мақала

Сыни жағдайлардағы теңдеулердің сингулярлық наразылықтары

Ж.К. Даниярова

Негізгі мәселе: химиялық кинетика, хроматография, жылу және масса алмасу, гидродинамика және басқа да көптеген салаларда, әр түрлі қолданбалы есептерде жиі кездесетін және диффузия, аз диффузияны ескере отырып сіңіру, кеуекті ортадағы сұйықтықтарды сүзу процестерінің математикалық модельдерін сипат…

2020№3(79)Ғылыми мақала

Полигондағы өнеркәсіптік қалдықтардың айналымы және кәдеге жарату жөніндегі қызметті ұйымдастыру

Д.Б. Тағыбергенова, О.П. Баженова

Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар, басқалармен қатар, өндіріс қалдықтарын басқару процесін ұйымдастыруды рационализациялауға негізделген. Халықтың өсуі және индустрияландыру жарысы экожүйеге айтарлықтай қауіп төндіреді. Қазіргі уақытта жан басына шаққандағы қалдықтардың орташа Ғаламдық тү…

2020№3(79)Ғылыми мақала

Тұз-балқытқыштың түрі мен дозасының балқытылған ірімшік өнімінің сапалық көрсеткіштеріне әсерін эксперименттік зерттеу нәтижелерін математикалық модельдеу

М.Б. Ребезов, М.В. Темербаева, Т.И. Урюмцева

Мақала математикалық әдістермен өңделген балқытылған ірімшік өнімдерін эксперименттік зерттеу процесінде алынған эксперименттік мәліметтер жиынтығын математикалық модельдеуге арналған. Бұл зерттеудің мақсаты-балқытылған ірімшік өнімінің пластикалық құрылымын қалыптастыруға ықпал ететін балқытылған …

2020№3(79)Ғылыми мақала

Теміржол көлігінде қолданылатын стандарттардың тиімділігін зерттеу

Ю.П. Макушев, П.А. Логвиненко, Р.Б. Темирбулатов, Б.Н. Уалханов

Мақалада теміржол көлігінде енгізіліп жатқан стандарттардың тиімділігін зерттеу нәтижелері сипатталған. Тиімділікпен стандарттаудың жалпы көрінісі талданды. Қазақстан Республикасында стандарттауды қолданудың қандай құжаты реттелетіндігі зерттелді. Әрі қарай «Теміржол саласының халықаралық стандарты…

2020№3(79)Ғылыми мақала

Автожанармай құю станциялары желісінің үлгісінде нысанды басқаруды модельдеу

Н.М. Зайцева, А.Т. Капсалыкова

Автожанармай құю станцияларының желісін басқару кезінде мынадай міндеттерді динамикада шешу қажет: 1) сатылатын мұнай өнімдерінің түрлері бойынша сатып алу көлемін анықтау және 2) желінің автожанармай құю станциялары бойынша мұнай өнімдері түрлерінің қолда бар көлемін қайта бөлу. Осы басқару міндет…

2020№2(78)Ғылыми мақала

Биогаз өндірісінің тиімділігіне ультрадыбыстық өңдеудің әсері

В.Я. Федянин, А.Д. Умурзакова, А.Т. Жумагажинов, Т. А. Смайлов

Бұл жұмыста ірі қара малдың (ІҚМ) қиының қоспасын ашытумен бірге ашыту кезінде биогаз алу процесіне эксперименттік ультрадыбыстық өңдеу нәтижелері ұсынылған. Анаэробты ашыту мезофильді 38 С температуралық режимде мерзімді әсер ететін метатенкада жүзеге асырылды. Субстрат ретін…

2020№2(78)Ғылыми мақала

Кәсіпорында сапа менеджменті жүйесін енгізу жолымен сапаны бақылауды қамтамасыз ету

А.А. Павлова, А.А. Оразбекова

Мақалада кәсіпорында сапа менеджменті жүйесін енгізу нәтижелері келтірілген. ИСО 9001:2015 халықаралық стандартын, сондай–ақ өндірістік бақылауды жүзеге асыру үшін санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды зерделеу және талдау жүргізілді. Өнімнің өмірлік циклінің барлық кезеңдерінде кәсіпорындарда өні…

2020№2(78)Ғылыми мақала

Конвертерлік болат балқыту өндірісінің шаңынан түрлі түсті металдарды алу

Г.Е. Каратаева, В.М. Шевко, А.Д. Бадикова, Г.К. Акижанова

Мақалада болат өндірісінің конверторлы шаңдарынан мырыш пен қорғасынды хлоридті айдауда температура мен қысымның әсері бойынша зерттеу нәтижелері келтірілген. Қазіргі уақытта объективті қажеттілік конверторлы болат өндірісінің шаңдарын пайдаға жарату технологиясын өңдеу, оны одан әр…

2020№1(77)Ғылыми мақала

Автомобиль көлігін электрмен жабдықтау жүйесінің тиімділігін арттыру

К.В. Хацевский, А.А. Сидоренко, В.Е. Беляков, С.Қ. Бисимбаев, М.Г. Григорьев,

Мақалада электр генераторларының шығыс кернеуі бойынша диагностикасы негізінде электр жабдықтарының жұмыс қабілеттілігін қамтамасыз ету әдістерін жетілдіру арқылы автокөлік жұмысының тиімділігін арттыру жолдары қарастырылған. Диагностика ретінде бос тұрған режимде пайда болған кернеуге с…

2020№1(77)Ғылыми мақала

Мұнай өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарында жөндеу жұмыстарын жүргізу

С.В. Садовник, Д.С. Свидерская, A.A.Oразбекова,

Мұнай өңдеу өндірісін дамытуҚазақстан Республикасы экономикасының барлық салалары қызметінің қолайлы жағдайларымен, нарықтық өзгерістерді жүзеге асырудың барлық нормативтік-құқықтық негіздерін реттеудің тұрақты процестерімен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы өнеркәсібінің м…

2020№1(77)Ғылыми мақала

Қызметкерлердің кәсіпорындағы қызметке бейімделуі үшін электрондық курсты әзірлеу технологиялары

А.Ж. Асаинова,

вторлар электронды курсты пайдалану арқылы кәсіпорында жаңа қызметкерлерді бейімдеу қажеттілігін қарастырады. Мақалада "электрондық курс", "адаптациялық электрондық курс"ұғымдарының анықтамалары келтіріледі. Бейімдеу электрондық курсы жаңа қызметкерлерді кәсіпорынның тарихы…

2019№2(74)Ғылыми мақала

Жылу электр станциялары мен қазандықтарда жылу сорғыларын пайдалану мүмкіндігі

А.П. Плевако

Осы мақалада электрлік жылулық станцияларда әр түрлі жылу сорғылардың қолдану схемалары қарастырылған. Төмен потенциaлды май жылуының қолданылуы, турбогенератордың майлау жүйелері, бу генератордың үрлеп тазалау су жүелері осылайша көрсетілген.

2019№4(76)Ғылыми мақала

Шығу айнымалысының жанама басқарудағы асинхронды электр жетегі

А.Д. Умурзакова,Н.А. Воронина,А.А. Каменов

Мақалада электр жетегіндегі асинхронды қозғалтқыштың жанама бақылауы мен асинхронды қозғалтқыштың бұрыштық жылдамдығын басқаруға арналған құрылғы бар индукциялық қозғалтқыштың математикалық сипаттамасы келтірілген, бұл оның негізінде асинхронды электр қозғалтқышының шығу айнымалысын басқару әдісін …

2019№4(76)Ғылыми мақала

WordPress платформасында WEB-сайт интерфейсін жасау

Т.М. Салий, М.С. Буев

Мақалада Web-сайттарды жасау үшін WordPress CMS платформасының артықшылығы қарастырылады. Интернет дүкен сайтының интерфейстік бөлігін және сайттың функционалдық бөлігіне қатысты бағдарламалық кодты әзірлеу сипатталады. Сондай-ақ, плагинді белсендіру, орнату және баптау кезеңі көрсетіледі. Мақалада…