Ғылыми жарияланымдар
Мақалалар мұрағаты
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оңалтуда ассистивтік технологияларды пайдаланудың психологиялық-педагогикалық шарттары
Инклюзивті білім берудің кеңеюі жағдайында ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды психологиялық-педагогикалық жəне медициналық оңалтудың тиімді құралдарына деген қажеттілік арта түсуде. Ассистивтік технологиялар сенсорлық, коммуникативтік жəне оқу үдерісіндегі шектеулерді өтеудің құралы …
Педагогтердің операциялық-пəрменді дайындығы инклюзивті білім беру ұйымдастыру
Инклюзивті білім беруді енгізудегі басты мəселе – мұғалімдердің белсенді қатысуын қамтамасыз ету. Инклюзияның сəттілігі олардың кəсіби құзыреттілігімен, өз жұмысының маңыздылығы мен жауапкершілігін түсінуімен, əртүрлі қажеттіліктері бар балалардың даму ерекшеліктерін білуімен, сондай-ақ олардың …
Жоғары оқу орнының кəсіби қалыптасу кезеңіндегі жастардың шығармашылық дамуының инновациялық əлеуеті
Зерттеудің негізгі мəселесі: Қазіргі жоғары мектепте болашақ мамандарды кəсіби тұлға ретінде қалыптастыру жəне дамыту қажеттілігі өзекті болып отыр. Алайда, жоғары оқу орнында оқу кезеңінде студенттердің кəсіби таңдауда тəуелсіздігі мен хабардарлығы жеткіліксіз. Бұл олардың шығармашылық кəсіби өсуі…
Баскетболдағы техникалық жəне тактикалық əдістемелерді жетілдіру жолдары
Негізгі мəселе: Қазіргі баскетбол ойыны жоғары қарқындылығымен, ойын жағдайларының жылдам өзгеруімен жəне спортшылардың техникалық-тактикалық шеберлігіне қойылатын талаптардың артуымен ерекшеленеді. Сондықтан баскетболшылардың техникалық жəне тактикалық даярлығын жетілдіру мəселесі спорттық дайынды…
Интернетке тəуелділігі бар жасөспірімдерде қарым-қатынас дағдыларын дамыту
Мақалада қазіргі қоғамды цифрландыру жағдайында мінез-құлыққа тəуелділіктің ең өзекті түрлерінің бірі ретінде интернетке тəуелділігі бар жасөспірімдерде коммуникативтік дағдыларды дамыту мəселесі қарастырылады. Отандық жəне шетелдік зерттеулердің теориялық талдауы интернетке тəуелділік мінез-құл…
Цифрлық білім беру ортасында жасанды интеллект технологияларын тиімді қолданудың психологиялық-педагогикалық шарттары
Білім беру жүйесінің цифрлық трансформациясы білім беру ортасына жасанды интеллект технологияларын белсенді енгізумен қатар жүреді. Интеллектуалды цифрлық жүйелер білім беру деректерін талдау, оқытуды дараландыру жəне оқу үдерісін оңтайландыру мақсатында қолданылады. Сонымен қатар, оларды қолдан…
Инклюзия қағидаттарын білім беру ортасында іске асырудың өзекті мəселелері мен перспективалары
Зерттеудің негізгі мəселесі: білім беру ортасында инклюзия қағидаттарын жүзеге асыру педагогтардың жеткілікті дайындықсыздығынан, ресурстардың тапшылығынан жəне оқу ортасының ЕБҚ бар балалардың қажеттіліктеріне толық бейімделмеуінен күрделене түседі. Мақаланың мақсаты: инклюзияны енгізудегі негі…
Мектеп мəдениеті жəне жоғары сынып оқушылары арасында ұлттық қадір-қасиетті қалыптастырудың жаңа трансформациясы
Қазіргі мектептер жаһандану мен ұлттық бірегейлікті сақтаудың арасындағы тепе- теңдікті қамтамасыз ету міндетімен бетпе-бет келуде. Жоғары сынып оқушылары əртүрлі мəдени ықпалдарға барған сайын көбірек ұшырап, бұл олардың ұлттық қадір-қасиеті мен тиістілік сезімін əлсіретуі мүмкін. Мектеп мəден…
Павлодар Прииртышьясының экстремалды климаттық жағдайларында моржеванудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері
Мақалада Павлодар Прииртышьясының экстремалды климаттық жағдайларында моржевание (қысқы жүзу) психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері қарастырылады. Павлодар Прииртышьясы қатал, өткір континенталды климатымен ерекшеленеді, бұл көптеген адамдар үшін тəуекел факторы болып есептеледі. Қатты клима…
Жоғары оқу орындарында жасанды интеллект жүйелерін бейімдеу мен енгізудің психологиялық аспектілері
Мақалада жоғары мектептің білім беру процесіне жасанды интеллект (AI) жүйелерін бейімдеу мен енгізудің психологиялық аспектілері қарастырылады. Студенттер мен оқытушылардың жасанды интеллект технологияларын қабылдауы мен қабылдауына əсер ететін психологиялық факторларды анықтау. Отандық жəне ше…
Ақпаратты жүйелеуc абстрактілі ден нақтыға көтерілу əдісін қолдану
Компьютерлік жүйелердің мүмкіндіктерінің артуына, ақпараттың экспоненциалды түрде өсуіне, қызметтің барлық салаларын толық ақпараттандыруға байланысты жоғары белгісіздік жағдайында адамның өзін-өзі анықтау мəселесі өзекті болып отыр. Бұл тек оқушыларға, жастарға ғана емес, сонымен қатар кəсіби қ…
Инклюзия қағидаттарын білім беру ортасында іске асырудың өзекті мəселелері менперспективалары
Негізгі проблема: білім беру ортасында инклюзия принциптерін жүзеге асыру мұғалімдердің дайындығының болмауына, ресурстардың жетіспеушілігіне жəне білім беру ортасының ОP бар балалардың қажеттіліктеріне бейімделуіне байланысты қиын. Мақсаты: инклюзияны енгізудің негізгі проблемаларын анықтау жəне о…
Блум таксономиясы мен жасанды интеллектарқылы жоғары мектеп студенттердің интеркультурлық коммуникативтік компетент тілігін көтеру
Қазіргі уақытта Қазақстанда жоғары білім бұрын-соңды болмаған өзгерістер кезеңін бастан кешуде. Бұл өзгерістердің негізгі драйвері білім беру процесінде инновациялық технологиялардың əсері екені анық. Инновациялық технологиялардың бірқатар артықшылықтары бар: белсенді оқытуды ынталандыру; жылдам…
Отбасылық қатынастардың баланың жеке дамуына əсер етуінің психологиялық- педагогикалық ерекшеліктері
Зерттеу тақырыбы жеке тұлғаны əлеуметтендірудің негізгі институты ретінде қазіргі қоғамдағы отбасының маңыздылығымен анықталады. Отбасы адамға қоршаған шындық туралы жан – жақты білім береді, адамгершілік, эстетикалық, рухани құндылықтар мен дəстүрлерді таратады, екінші жағынан, қазіргі қоғам ме…
Тұрақты даму саласындағы студенттердің құзыреттерін бағалау құралдары
Климаттың өзгеруі, табиғи ресурстардың сарқылуы жəне өсіп келе жатқан əлеуметтік теңсіздік сияқты жаһандық сын-қатерлер жағдайында университеттер тұрақты даму құзыреттілігі бар мамандарды дайындауда басты рөл атқарады. Дегенмен, білім беру процесінің тиімділігін төмендететін осы құзыреттерді бағ…
Жас отбасылардағы тұлғааралық қақтығыстардың алдын алудың психологиялық аспектілерін зерттеу
Қазіргі əлеуметтік-мəдени өзгерістер жағдайында отбасы институты айтарлықтай өзгерістерге ұшырайды. Тұрақты тұлғааралық қатынастарды қалыптастыру сатысында тұрған жас отбасылар əсіресе осал. Осылайша, зерттеудің өзектілігі проблематиканың əлеуметтік маңыздылығына, отбасы институтын нығайту қажет…
Жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқын психологиялық педагогикалық түзету
Негізгі проблема: зерттеу тақырыбы қазіргі жасөспірімнің мазмұны мен даму қарқыны бойынша тез өзгеретін ақпараттық əлемде өмір сүруіне байланысты. Осыған байланысты жасөспірімдер наразылық сезімін дамытады, көбінесе бейсаналық, стихиялы, түсініксіз, бірақ сонымен бірге олардың даралануы артады, жоғ…
Зерттеу құзыреттілігі, оның негізгі құзыреттер жүйесіндегі орны
Мақалада зерттеу құзіреттілігі қазіргі білім беру жағдайындағы негізгі құзіреттілік ретінде қарастырылады. Авторлар оның динамикалық өзгерістер мен ақпараттың көптігі дəуіріндегі маңыздылығын атап көрсетеді, бұл кезде ақпаратты сыни тұрғыдан талдау, сұрақтарды тұжырымдау жəне шешімдерді табу қаб…
Зейін мен есте сақтау білім беру ортасындағы негізгі когнитивтік функциялар ретінде
Мақалада оқу процесінің стресстік жағдайларында студенттердің есте сақтауы мен зейінінің шоғырлануының нашарлауы мəселесі көрсетілген. Емтихан сессиясы кезіндегі психология студенттерінің зейіні мен есте сақтау деңгейінің диагностикасы. Əдістері – «Шульте сандарының қара-қызыл кестелері» əдістемесі…
Оқушылардың танымдық бағыттылығы ретінде əмбебап оқу əрекеттері
Негізгі мəселе: Мақалада оқушылардың танымдық бағыттылығын қалыптастырудың негізгі компоненті ретінде əмбебап оқу əрекеттерін (ƏОƏ) талдау мəселесі қарастырылады. ƏОƏ мемлекеттік міндетті білім беру стандартының контекстінде оқушының тұлғалық дамуының, дербестігі мен өмір бойы білім алуға дайын бол…
Ойлау бейнелеу құралдарын қолдану арқылы оқушылардың метакогнитивтік дағдыларын дамыту
Метакогнитивті дағдылар-бұл оқушылардың ойлау процестерін білу, Бақылау жəне реттеу қабілеті. Соңғы жылдары зерттеушілер бұл дағдыларды дамытуға ерекше назар аударды, өйткені олар автономды оқытуды, сыни ойлауды жəне академиялық ортада табысқа жетуді қалыптастырудың кілті болып табылады. Зерттеудің…
Психология студенттерінің интеллектуалдық қабілеттерінің даму динамикасы
Мақалада психология студенттерінің университетте оқу кезіндегі интеллектуалдық қабілеттерінің өзгеруіне сыртқы жəне ішкі факторлардың əсері мəселесі қарастырылған. Мақсаты: психология студенттерінің оқу-тəрбие үрдісіндегі интеллектуалдық қабілеттерінің динамикасының ерекшеліктерін анықтау. «Равенні…
Жоғары сынып оқушыларының кəсіби өзін-өзіанықтауы үшін психологиялық- педагогикалық сүйемелдеудің рөлі
Зерттеудің өзектілігі оқушылардың өзін-өзі табысты кəсіби айқындауы үшін жағдай жасау қажеттілігіне байланысты, өйткені мамандықты ерте жəне саналы түрде таңдау олардың одан əрі өзін-өзі жүзеге асыруына, əлеуметтік бейімделуіне жəне кəсіби өсуіне ықпал етеді. Бұл ретте педагогтар мен психологтардың…
Болашақ психологтарды кəсіби даярлауда тəжірибеге бағытталған оқытудың рөлі
Мақалада болашақ психологтарды кəсіптік даярлауда практикаға бағдарланған оқытудың рөлі қаралады. Теорияны жəне практиканы білім беру процесіне ықпалдастырудың маңыздылығын растайтын теориялық тəсілдерге талдау жүргізілді. Эмпирикалық зерттеу барысында оқытудың белсенді əдістерін (кейс-əдіс, рөлдік…