Ғылыми жарияланымдар

Мақалалар мұрағаты

36 мақала
2025№1(97)Ғылыми мақала

Фискалдық саясат жəне ҚҚС: ҚР бюджетін қалыптастырудағы салықтың мəні

Н. Есенгалиулы, А.А. Курмантаева, М. Жұмағазы, А.С. Нарынбаева

Қосылған құн салығы (ҚҚС) Қазақстанның салық жүйесінің негізгі элементі жəне мемлекеттік бюджетті толықтырудың маңызды көзі болып табылады. Оның əмбебап сипаты тұтынушылық сұранысқа, қаржылық операциялардың ашықтығына жəне инвестициялық ахуалға əсер ете отырып, экономиканың барлық салаларын қамтуға…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазіргі ұйымның басқару процестерін жетілдіру

А.Н. Позняк, Е.Ж. Сапуанов, Г.М. Маратова, А.С. Нарынбаева

Мақалада цифрлық технологиялардың дамуына, жаһандануға жəне бəсекелестік ортаның өзгеруіне байланысты ұйымдардағы менеджмент процестерін жетілдірудің заманауи тенденциялары қарастырылады. Цифрлық шешімдерді (ERP, CRM, жасанды интеллект, big Data) енгізуге, басқарудың икемді əдістеріне (agile, lean)…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Ауылдың əлеуметтік инфрақұрылымын дамытудың мəселелері мен келешегі

М.А. Нетаев, А.Р. Солтангазинов

Ауылды дамытудың өзекті мəселелерінің ішінде əлеуметтік инфрақұрылым маңызды орын алады. Қазіргі таңда бұл шешімін таппай келе жатқан мəселелердің бірі. Мақалада ауылдық елді мекендердің əлеуметтік инфрақұрылымын дамытудың өзекті мəселелері, оның ішінде қаржыландырудың жеткіліксіздігі, материалдық-…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасындағы моноқалалардың қазіргі экономикалық жағдайы жəне даму тенденциялары

А.И.Ткачева, Л.Д. Ибрагимова

Қазақстан Республикасында бірқатар моноқалалар (моногородтар) бар, олар индустриализация кезеңінде, ел Кеңес Одағына қосылған кезде, негізінен ірі кəсіпорындар негізінде құрылған. Бұл қалалар əртүрлі экономикалық жағдайларға тап болды, кейбіреулері гүлденсе, басқалары бір салаға тəуелділіктен қиынд…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Білім беру мен денсаулық сақтаудағы кеңейтілген шындық: жас кəсіпкерлер үшін мүмкіндік

П. Капуто, К. Жамбутаева, Скайлар Райан Аллен

Мақаланың мақсаты-білім беру жəне денсаулық сақтау саласындағы кеңейтілген шындықты (виртуалды шындық, кеңейтілген шындық, аралас шындық) пайдалану жəне XR технологиялары адамдарға жаңа стартаптар мен жаңа бизнестерді құру үшін ұсына алатын мүмкіндіктер туралы айту. Мақалада бизнес пен білім беруді…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Өзбекстандағы электрондық коммерцияны мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыру тəсілдері

М.Я. Исаходжаева

Өзбекстандағы электрондық коммерцияның қарқынды өсуі бизнес басқару, мемлекеттік реттеу жəне жаңа операциялық модельдерді əзірлеу салаларында қиындықтар тудырады. Дəстүрлі реттеу жəне шешім қабылдау тəсілдері цифрлық экономиканың күрделілігін шешуде көбіне тиімсіз. Мемлекеттік басқаруды жетілдіру ж…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Техногендік түзілімдерден жыныстарды сақтаудың артықшылықтары жəне оның экономикалық талдауы

Д.М. Сансызбаев, С.Н. Лежнев

Бұл мақалада тау-кен қалдықтарынан тұратын техногендік кен орындарын əрі қарай өңдеу үшін оңтайлы ұйымдастырудың қазіргі маңызды мəселесінің шешімдерінің бірі ұсынылды. Сақтау пайдасына тау-кен жұмыстарының соңғы технологиялық кезеңі ретінде үйінді қалыптастырудан бас тарту жобасы ұсынылған. Үйінді…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қашықтықтан оқыту процесінде промпт-инженерияны қолдану

С.С. Прокопенко, И.И. Ляшенко

Заманауи қашықтықтан білім беру əдістеме тұрғысынан сапалы болатын бірегей оқу материалдарын жылдам əзірлеуді талап етеді. Бұл міндет оқытушылар мен əдіскерлерге айтарлықтай жүктеме туғызады. Мақаланың мақсаты – B2 деңгейіндегі ағылшын тілі материалдары мысалында білім беру контентін құру үшін жаса…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Миграциялық заңнаманы сақтау мониторингінің тиімділігі

М.А. Баданина

Зерттеліп отырған саладағы негізгі мəселе Ресейде миграциялық заңнаманың орындалуын бақылаудың тиімсіздігі болып табылады. Бұл түрлі мемлекеттік органдардың əрекеттерінің үйлеспеушілігі, жемқорлықтың бар болуы, миграциялық процестерді тиімді бақылауға арналған ресурстардың жетіспеушілігі, сондай-ақ…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Антикоррупциялық мəдениетті қалыптастыру: стратегиялар, сынақтар мен болашақ перспективалар

К.Н. Билялов, А.Б. Исин, Н.Н. Ислямов, Б.Ж. Айтимов

Қазақстанда сыбайлас жемқорлықтың жоғары деңгейі байқалады, ол əлеуметтік жəне экономикалық процестерге зиянды əсер етеді. Сыбайлас жемқорлықпен күресу кешенді тəсілді талап етеді, оған антикоррупциялық білім беру, қоғамдық бақылауды дамыту, мемлекеттік процестердің цифрландыруын күшейту жəне ақпар…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Еңбек қатынастары Қазақстанда: уақыт талаптары жəне оларды шешу жолдары

А.М. Балтабай, Б.Ж. Айтимов

Қазақстан Республикасында цифрландыру жəне еңбек нарығының өзгерістері жағдайында еңбек қатынастарын реттеуді реформалау қажеттілігі байқалады. Елде бірқатар проблемалар бар, мысалы, бейресми жұмыспен қамтудың жоғары деңгейі, еңбек құқықтарының жиі бұзылуы, сондай-ақ шағын кəсіпкерлік, фрилансерлер…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасындағы адам мен азаматтың құқықтық мəртебесінің Конституциялық кепілдіктеріне қазіргі заманғы көзқарас

Д.С. Мұхтар, П.О. Филатова

Қазақстан Республикасындағы адам мен азаматтың құқықтық мəртебесінің конституциялық кепілдіктері, формалды құқықтық нормалардың болуына қарамастан, олардың нақты практикада іске асырылуында қиындықтарға тап болады. Негізгі қиындықтар құқық қолдану тəжірибесінің кемшіліктерінде, халықтың құқықтық са…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Əкімшілік жауапкершілік институтының қазіргі қазақстандық құқық жүйесіндегі даму жолдары

Б.К. Магзумов, П.О. Филатова

Қазақстандағы əкімшілік жауапкершілік институтының негізгі мəселесі – жазалардың жеткіліксіз саралануы жəне əкімшілік санкцияларды қолданудағы анықсыздық. Бұл сот жүйесінің жүктемесінің артуына жəне жазаның əділдік принципін іске асырудың қиындауына əкеледі. Сонымен қатар, азаматтардың құқықтық сау…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Медицинадағы қызығушылықтар қақтығысының психологиялық аспектілері жəне олардың криминологиялық маңызы

А.С. Айтмагамбетова, М.Е. Бихиянова

Медицинадағы қызығушылықтар қақтығысы – медициналық көмек көрсету сапасына жəне науқастардың денсаулық сақтау жүйесіне деген сеніміне əсер ететін маңызды əрі күрделі мəселе. Бұл қақтығыстар медицина қызметкерлерінің жеке немесе коммерциялық қызығушылықтарымен туындауы мүмкін, бұл өз кезегінде кəсіб…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Терроризмге қарсы күрес: Халықаралық ынтымақтастық жəне ұлттық заңнама

А.С. Мырзаханова, М.Е. Бихиянова

Мақалада қарастырылған негізгі мəселе – Қазақстанда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының конституциялық кепілдіктеріне қарамастан, құқық қорғау тетіктерінің шектеулі тиімділігі. Қазақстан Республикасының Конституциясы азаматтарға кең құқықтар береді, алайда заңнамалық кепілдіктер мен олардың…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қылмыстық заңның уақыт пен кеңістікте əрекет етуінің құқықтық реттеу мəселелері

У.А. Уразбай, Т.С. Дурманов

Мақалада қарастырылған негізгі мəселе – қылмыстық заңның уақыт пен кеңістіктегі əрекеті туралы сұрақ. Бұл мəселе бірнеше аспектіні қамтиды: бірінші, қылмыстық заңның кері күшіне, оның ретроспективті қолданылуына жəне заңдылық пен əділеттілік принциптерінің арақатынасына байланысты мəселелер; екінші…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасындағы қылмыс: ескерту, алдын алу, қарсы іс-қимыл

Ж.Ж. Кусаинов, Л.Ф. Парамонова

Қазақстанда қылмыс деңгейінің өсуі əлеуметтік, экономикалық жəне технологиялық факторлармен байланысты. Қазіргі заманғы сын-қатерлер жағдайында қылмыспен күресуге кешенді тəсіл қажет, оған цифрлық технологияларды енгізу, қылмыстық заңнаманы қатаңдату, халықаралық ынтымақтастықты күшейту жəне киберқ…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстандағы құқық қорғау тетіктері: Конституциялық кепілдіктер жəне олардың азаматтардың құқықтарына əсері

Д.С. Мұхтар, А.И. Ткачева

Мақалада қарастырылған негізгі мəселе – Қазақстанда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының конституциялық кепілдіктеріне қарамастан, құқық қорғау тетіктерінің шектеулі тиімділігі. Қазақстан Республикасының Конституциясы азаматтарға кең құқықтар береді, алайда заңнамалық кепілдіктер мен олардың…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасының қылмыстық-құқықтық саясатының əлеуметтік жəне құқықтық аспектілері: ізгілендіру тəсілдері жəне олардың криминализацияға əсері

А.Е. Турганбаева, С.Т. Иксатова

Негізгі проблема: Зерттеу тақырыбының өзектілігі қоғамның рухани мəдениетінің ажырамас бөлігі бола отырып, құқық пен мораль бір-бірімен тығыз байланысты екендігіне байланысты. Өркениеттің даму тарихы кез-келген мемлекеттің құқықтық жүйесі қоғам үшін маңызды моральдық талаптарды белгілейтінін растай…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Моральдық нормаларды бұзатын қылмыстарды жасауда ықпал ететін факторлардың қылмыстық-құқықтық талдауы

А.А. Аскаров, С.Т. Иксатова

Мақалада моральдық нормаларды бұзатын қылмыстарды тудыратын себептер қарастырылады, оның ішінде қоғамның моральдық нормалары мен моральдық құндылықтарына əсер ететін əлеуметтік құбылыс ретінде проституция мəселесі қарастырылған. Негізгі назар əлеуметтік-экономикалық, моральдық-этикалық жəне физиоло…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Криминализация мен декриминализацияның өзекті мəселелері

А.Е. Турганбаева, Т.С. Дурманов

Негізгі проблема: Қазіргі əлемде криминализация жəне декриминализация мəселелері қылмыстық саясаттың негізгі аспектілерінің бірі болып қала береді. Негізгі проблема - қылмыстық заңнама қоғамдағы өзгерістерге жедел əрекет етуі керек, қылмыс саласынан қоғамдық қауіпті жоғалтқан əрекеттерді қоспағанда…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Актуалды мəселелер: еңбекке орналастыру жəне еңбек құқықтарын қорғау нарықтық экономика жағдайында: Қазақстан жəне Ресей тəжірибесі

М.А. Баданина

Қазақстан Республикасының еңбек нарығында кездесетін басты мəселе – еңбек ресурстарының сапасы мен кəсіби-квалификациялық құрылымының жұмыс берушілердің талаптарына сəйкес келмеуі. Бұл білікті кадрлар тапшылығына жəне жұмыс күші ұсынысының жетіспеушілігіне, сондай-ақ еңбек мобильділігінің төмендігі…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Қазақстан Республикасындағы ақпараттық қауіпсіздік мəселесі

О.Б. Дубовицкая

Қазіргі ақпараттық жүйелерде ақпараттың зақымдалуы немесе жоғалуының қаупі ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін тиімді шараларды қажет етеді, бұл Қазақстан Республикасында цифрлық қауіп-қатерлердің өсуі жағдайында ерекше маңызды болып табылады. Қазақстандағы ақпараттық қауіпсіздік бойынша з…

2025№1(97)Ғылыми мақала

Жеке деректерді қорғау институтын құру жəне дамыту

О.Б. Дубовицкая

Мақала жеке деректерді қорғау мəселесін технологиялық жетістіктер мен деректердің ағып кету қауіптері контексінде, сондай-ақ Қазақстандағы заңнаманың тиімділігінің жеткіліксіздігін қарастырады. Зерттеудің мақсаты — жеке деректерді қорғау институтының дамуын əлемде жəне Қазақстанда талдау, қолданыст…