Ғылыми жарияланымдар
Мақалалар мұрағаты
Зейін мен есте сақтау білім беру ортасындағы негізгі когнитивтік функциялар ретінде
Мақалада оқу процесінің стресстік жағдайларында студенттердің есте сақтауы мен зейінінің шоғырлануының нашарлауы мəселесі көрсетілген. Емтихан сессиясы кезіндегі психология студенттерінің зейіні мен есте сақтау деңгейінің диагностикасы. Əдістері – «Шульте сандарының қара-қызыл кестелері» əдістемесі…
Оқушылардың танымдық бағыттылығы ретінде əмбебап оқу əрекеттері
Негізгі мəселе: Мақалада оқушылардың танымдық бағыттылығын қалыптастырудың негізгі компоненті ретінде əмбебап оқу əрекеттерін (ƏОƏ) талдау мəселесі қарастырылады. ƏОƏ мемлекеттік міндетті білім беру стандартының контекстінде оқушының тұлғалық дамуының, дербестігі мен өмір бойы білім алуға дайын бол…
Аграрлық сектор экономикасы: негізгі аспектілер мен заманауи мəселелер
Аграрлық сектор экономикасы табиғи-климаттық факторларға тəуелділік, технологиялық жабдықталудың жеткіліксіздігі жəне қаржыландыруға қол жеткізудің шектеулілігі сияқты жүйелі мəселелерге тап болып отыр, бұл тұрақты даму мен өнімділікті арттыруды қиындатады. Сонымен қатар, мемлекеттік қолдау жəне ин…
Қазақстан Республикасының микроқаржы секторын дамытудың қазіргі заманғы тенденциялары
Қазақстанда микроқаржы ұйымдарының (МҚҰ) белсенді дамуына қарамастан, жоғары пайыздық мөлшерлемелер, жеткіліксіз реттеу, халықтың шамадан тыс берешегінің тəуекелдері, сондай-ақ ауыл тұрғындары мен шағын кəсіпкерлер үшін микроқаржы қызметтерінің нашар қолжетімділігі мəселелері шешілмей отыр. Қазақст…
Микроқаржы ұйымдарын жедел басқарудың қазіргі заманғы тенденциялары мен технологиялары
Зерттеудің негізгі мəселесі: микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) жылдам өзгеретін цифрлық ортаға бейімделу қажеттілігімен, реттеудің күшеюімен жəне қызмет көрсетудің жылдамдығы мен ашықтығы тұрғысынан клиенттердің күтулерінің өсуімен бетпе-бет келіп отыр. Бұл ретте оперативті басқару МҚҰ тұрақтылығы мен бəсе…
Ұйымды басқарудағы персоналға еңбекақы төлеу жүйесінің рөлі мен маңызы
Зерттеудің негізгі мəселесі – көптеген ұйымдарда персоналға еңбекақы төлеу жүйесінің стратегиялық менеджменттің заманауи талаптарына сəйкес келмеуі жəне қызметкерлердің қажеттіліктерін, олардың ортақ іске үлес қосу деңгейін жəне ұйымдық мəдениеттің ерекшеліктерін толық есепке алмауында. Еңбек нəтиж…
Жоғары оқу орындары студенттерінің орнықты даму саласындағы құзыреттіліктерін дамыту, жаңа құралдар
Жаһандық климаттық, əлеуметтік жəне экономикалық сын-қатерлер жағдайында орнықты даму мемлекеттік саясат пен білім беруді дамыту стратегияларының ажырамас элементіне айналады. Жоғары мектеп қазіргі заманғы проблемалардың белгісіздігі мен кешенділігі жағдайында мағыналы жəне жауапкершілікпен əрекет …
Бизнестің тиімділігін қамтамасыз ету үшін басқарушылық есеп пен ішкі аудитті жүргізу
Əлемдік жəне ұлттық экономиканың серпінді дамуы жағдайында кəсіпорын ресурстарын тиімді басқару қажеттілігі артады. Басқару есебі мен ішкі аудит қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуде, тəуекелдерді азайтуда жəне бизнес-процестердің ашықтығын арттыруда шешуші рөл атқарады. Мақалада бұл құралдарды ен…
Ауылдық аумақтардың тұрақты дамуын мемлекеттік реттеу
Халықтың сыртқа кетуінен, өмір сүру деңгейінің төмендеуінен, инфрақұрылымның жеткіліксіздігінен жəне мемлекет тарапынан əлсіз қолдаудан көрінетін ауылдық аумақтарды дамытудағы теңгерімсіздік аймақтардың тұрақты əлеуметтік-экономикалық өсуіне кедергі келтіреді. Міндеті: əлеуметтік, экономикалық жəне…
Май бұршақ шаруашылығын дамытуда селекциялық процесті цифрландыру жəне кластерлік талдауды қолдану
Қазақстан жыл сайын май бұршақ егіс көлемін ұлғайтып отырады, бірақ климаттық жағдайға бейімделген сорттардың аздығынан солтүстік жəне шығыс аймақтарда оны өсіру қиын. Жаңа ультра ерте жəне ерте май бұршақ сорттарын жасау үшін ата-аналық формаларды таңдаудың дəстүрлі əдістері айтарлықтай уақыт пен …
Егде жастағы адамдарға арналған ет өнімдерінің технологиясында өсімдік компоненттерін қолдану
Егде жастағы халық санының қарқынды өсуі жағдайында денсаулықты сақтауға, жасқа байланысты аурулардың алдын алуға жəне физиологиялық тұрғыдан дұрыс тамақтануды қамтамасыз бағытталған арнайы тағам өнімдерін əзірлеу басты міндеттердің бірі болып табылады. Бұл жұмыстың мақсаты – жоғары тағамдық жəне б…
Азық-түлік қауіпсіздігі тұрғысынан Жамбыл облысының ауыл шаруашылығы ландшафтарын тұрақты дамытудың негізгі тəсілдері
Негізгі мəселе: Бірнеше онжылдықтар бойы мемлекеттік жер қорына кіретін ауылшаруашылық жерлерінің бір бөлігінде көптеген облыстардың маусымдық жайылымдарының едəуір бөлігінде суару жəне жайылымдық инфрақұрылымын құру бойынша жұмыстар жүргізіліп жатыр. Алайда, азық-түлік базасын дамытудың қол жеткіз…
Медицинаға жасанды интеллектті (AI) енгізу - мүмкіндіктер мен кедергілер
Қазақстанның ең басты мəселесі – соңғы технологияларға дайын еместігі. Жасанды интеллектті Қазақстанда медицинаға енгізудің оң жəне теріс жақтары осы санатқа жатады. Олармен жұмысты бастау үшін азаматтардың оларға деген көзқарасын анықтау қажет, əсіресе бұл қоғамдық қызметке қатысты болса. Жұмыстың…
Пластмассаның тұрақты баламалары: қоршаған ортаның ластануын азайту шешімдері
Бір реттік пластиктің ластануы əлемдегі адам денсаулығының, биоəртүрліліктің жəне экожүйелердің қауіпсіздігіне қатер төндіреді; бұл мəселе Қазақстанның Өскемен қаласында өте өзекті, өйткені онда пластик өнімдер кеңінен қолданылады. Зерттеуде аралас тəсіл қолданылды: күнделікті пластик қолдануды сан…
Азаматтық құқықтағы өзін-өзі жұмыспен қамтылған азаматтардың құқықтық мəртебесі ерекшеліктері
Өзін-өзі жұмыспен қамтылған азаматтардың заңнамалық мойындалуына қарамастан, олардың азаматтық құқықтағы құқықтық мəртебесі əлі де екіұшты болып қала береді. Олардың қызмет ерекшеліктерін нақты реттейтін құқықтық нормалардың жоқтығы жəне жеткіліксіз реттелуі құқықтар мен міндеттерді белгілеуде, мүд…
Контроль жəне қадағалау органдары мен қоғамдық бақылаудың көші-қон саласындағы заңдылықты қамтамасыз етудегі өзара əрекеті
Қазіргі кезде көші-қон саласындағы мемлекеттік бақылау жүйесі жеткіліксіз тиімді. Көші-қон процестерін реттеуге қатысатын органдар арасындағы өкілеттіктердің нақты бөлінбеуі, бақылау механизмдерінің өзара байланысының əлсіздігі, сондай-ақ нормативтік- құқықтық базаның əлсіздігі осы саладағы қадағал…
Ойлау бейнелеу құралдарын қолдану арқылы оқушылардың метакогнитивтік дағдыларын дамыту
Метакогнитивті дағдылар-бұл оқушылардың ойлау процестерін білу, Бақылау жəне реттеу қабілеті. Соңғы жылдары зерттеушілер бұл дағдыларды дамытуға ерекше назар аударды, өйткені олар автономды оқытуды, сыни ойлауды жəне академиялық ортада табысқа жетуді қалыптастырудың кілті болып табылады. Зерттеудің…
Психология студенттерінің интеллектуалдық қабілеттерінің даму динамикасы
Мақалада психология студенттерінің университетте оқу кезіндегі интеллектуалдық қабілеттерінің өзгеруіне сыртқы жəне ішкі факторлардың əсері мəселесі қарастырылған. Мақсаты: психология студенттерінің оқу-тəрбие үрдісіндегі интеллектуалдық қабілеттерінің динамикасының ерекшеліктерін анықтау. «Равенні…
Тіл мəдени шындықты қабылдау жəне түсіндіру құралы ретінде
Бұл зерттеу жаһандану мен мəдениетаралық коммуникация жағдайында тілді мəдени шындықты қабылдау мен түсіндіру құралы ретінде қарастыру мəселесін көтереді. Тіл тек коммуникация құралы ғана емес, когнитивтік үлгілер мен мінез-құлық нормаларын қалыптастыратын мəдени код ретінде түсіндіріледі. Зерттеуд…
Лексикалық бірліктерді этимологиялық талдау номинацияны зерттеу əдісі ретінде
Мақалада тілдегі номинацияны зерттеу əдісі ретінде лексикалық бірліктерді этимологиялық талдаудың маңыздылығы қарастырылады. Этимологияның сөздердің дамуына əсер ететін тарихи жəне мəдени қабаттарды ашуға қалай көмектесетіні қарастырылады, сонымен қатар ұлттық бірегейлік пен дүниетанымды зерттеудег…
«Өз» жəне «бөтен»: Қазақстан мəдениеттері диалогындағы шекаралар мен көпірлер
Үйлесімді этносаралық жəне мəдениетаралық байланыстарды орнату мəселесі ерекше өзекті болып отыр. Теңдік, диалог жəне өзара сыйластық қағидаттарына негізделген тұрақты көп бөлімді сəйкестікті қалыптастыруға қабілетті мəдени өзара əрекеттесу тетіктерін қайта қарау қажеттілігі туындайды. Мəдениетарал…
Қазақ тіліндегі дискурсивті сөздерді орыс тіліне аударудың прагматикалық аспектілері
Бұл жұмыс қазақ тілінен орыс тіліне аударылған кезде дискурсивті сөздерді зерттеуге арналған. Тақырыптың өзектілігі мəдениетаралық коммуникация мен аударма мəселелеріне, əсіресе Қазақстанның көптілді қоғамы жағдайында қызығушылықтың артуына байланысты, өйткені қазақ жəне орыс тілдері тығыз өзара іс…