Ғылыми жарияланымдар
Мақалалар мұрағаты
Қылмыстық жазаларды орындау жəне сотталғандарды қайта əлеуметтендіру мəселелері: Қазақстандағы қазіргі заманғы сын-қатерлер
Бұл ғылыми-теориялық мақалада Қазақстан Республикасы қылмыстық-атқару жүйесінің (ҚАЖ) қазіргі жағдайына пенитенциарлық саясаттың жаһандық трендтері аясында жан-жақты талдау ұсынылған. Авторлар отандық жазаны орындау моделінің кеңестік «еңбекпен түзеу» парадигмасынан қайта əлеуметтендіру мен проб…
Жоғары оқу орындарында жасанды интеллект жүйелерін бейімдеу мен енгізудің психологиялық аспектілері
Мақалада жоғары мектептің білім беру процесіне жасанды интеллект (AI) жүйелерін бейімдеу мен енгізудің психологиялық аспектілері қарастырылады. Студенттер мен оқытушылардың жасанды интеллект технологияларын қабылдауы мен қабылдауына əсер ететін психологиялық факторларды анықтау. Отандық жəне ше…
Ақпаратты жүйелеуc абстрактілі ден нақтыға көтерілу əдісін қолдану
Компьютерлік жүйелердің мүмкіндіктерінің артуына, ақпараттың экспоненциалды түрде өсуіне, қызметтің барлық салаларын толық ақпараттандыруға байланысты жоғары белгісіздік жағдайында адамның өзін-өзі анықтау мəселесі өзекті болып отыр. Бұл тек оқушыларға, жастарға ғана емес, сонымен қатар кəсіби қ…
Инклюзия қағидаттарын білім беру ортасында іске асырудың өзекті мəселелері менперспективалары
Негізгі проблема: білім беру ортасында инклюзия принциптерін жүзеге асыру мұғалімдердің дайындығының болмауына, ресурстардың жетіспеушілігіне жəне білім беру ортасының ОP бар балалардың қажеттіліктеріне бейімделуіне байланысты қиын. Мақсаты: инклюзияны енгізудің негізгі проблемаларын анықтау жəне о…
Блум таксономиясы мен жасанды интеллектарқылы жоғары мектеп студенттердің интеркультурлық коммуникативтік компетент тілігін көтеру
Қазіргі уақытта Қазақстанда жоғары білім бұрын-соңды болмаған өзгерістер кезеңін бастан кешуде. Бұл өзгерістердің негізгі драйвері білім беру процесінде инновациялық технологиялардың əсері екені анық. Инновациялық технологиялардың бірқатар артықшылықтары бар: белсенді оқытуды ынталандыру; жылдам…
Оқырман қызметі көркем мəтінді түсіндіру механизмі ретінде (С.П. Шевченконың прозалық материалында)
Мақала көркем мəтіннің мағынасы мен интерпретациясының негізгі механизмі ретінде оқу əрекетін зерттеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі реципиенттің əдеби шығарманың өмір сүру процесіндегі рөлін жүйелі талдау қажеттілігіне байланысты, бұл рецептивті эстетика мен интерпретация теориясына бағыттал…
Қонақ үй саласында кадрлық тұрақтылықты қамтамасыз етудегі мансаптық даму мен кəсіби оқытудың рөлі
Негізгі мəселе: Қонақүй индустриясында кадрлық тұрақтылық – қызмет көрсету сапасына тікелей əсер ететін маңызды фактор. Бұл мақалада қонақүй саласында кадрлық тұрақтылықты қамтамасыз етуде кəсіби оқыту мен мансаптық дамудың рөлі теориялық негізде қарастырылады. Мақсаты: Зерттеудің негізгі мақсаты –…
Сəкен Сейфуллиннің идиостилі жəне оның ұлттық шығу тегі
Мақалада Сəкен Сейфуллиннің идиостилі мен тілдік тұлғасын ХХ ғасырдағы қазақ əдебиетінің ұлттық стилін қалыптастырудың негізгі факторлары ретінде кешенді зерттеу жүргізіледі. Антропоцентристік тəсіл негізінде лексикалық-семантикалық деңгейді, концептуалды доминанттарды жəне мəтіндік генерацияның…
XVIII-ХІХ ғасырда Іле өңірінде болған тарихи оқиғалар: Жетісу қазақтарының Ілеге қоныс аударуы жəне патшалық Ресейдің Ілеге шабуыл жасауы
қарастырылған. XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап Цин (Чиң) патшалығының құрамына енген Іле өңірінің əскери, əкімшілік жүйесінің қалыптасуы, стратегиялық маңызы таладанады. Цин билігі Іле өлкесін қорғау мақсатында түрлі этникалық топтардан құралған əскерлер орналастырып, шекаралық тəртіп пен і…
Кедергісіз экономика: өңірлік өсудің стратегиясы ретінде инклюзия
Қазақстанда, əсіресе индустрияландырылған өңірлерде, əлеуметтік теңсіздік пен аймақтық дамудағы диспропорциялар тереңдеп жатқан жағдайда əлеуметтік осал топтардың экономикаға тартылу деңгейі төмен күйінде қалып отыр. Инклюзияға жүйелі көзқарастың болмауы адами капиталдың орнықты өсудің ресурсы р…
Ауылдық аумақтар – экономиканың тұрақты дамуының қозғаушы күші
Ауыл халқының үлесі жоғары болғанына жəне агроөнеркəсіптік кешеннің əлеуметтік маңызы зор болғанына қарамастан, ауылдық аумақтардың экономикалық өсімге қосқан үлесі шектеулі болып отыр. Негізгі қиындықтар еңбек өнімділігінің төмендігімен, қайта өңдеудің жеткіліксіздігімен жəне жастардың қалаға к…
Өнеркəсіптегі құзыреттілік тапшылығын бағалау: Павлодар облысының мысалында
Мақалада экономиканы цифрландыру жағдайында кəсіби білім беру жүйесі мен өнеркəсіптік сектордың кадрларға деген сұранысы арасындағы сапалық сəйкессіздік мəселесі қарастырылады. Зерттеудің нысаны ретінде Қазақстан Республикасының негізгі индустриялық өңірлерінің бірі — Павлодар облысы алынған. Кə…
Нарықтық жағдайларда жəне нарық дамуының белгісіздігінде баға белгілеу əдістемесі
Мақалада шағын бизнес пен кəсіпкерлік үшін нарықтық бағаны қалыптастырудың жаңа тəсілі ұсынылған. Бағаның шығындық теориясы мен еңбек құны теориясының бастапқы негіздері зерттелді. Еңбек құны теориясын түрлендіру оңтайлы бағаны анықтауға мүмкіндік берді. Қаржылық тұрақтылық пен нарықтағы белгіс…
Еуропалық компаниялардың экономикалық көрсеткіштеріне зияткерлік меншіктің əсерін бағалау
Бүгінгі жеделдетілген цифрландыру жəне жаһандық бəсеке жағдайында зияткерлік меншік компаниялар үшін тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз етудің негізгі факторы болып табылады. Бұл мақалада зияткерлік меншіктің еуропалық кəсіпорындардың экономикалық көрсеткіштеріне əсерін бағалау берілген. Зер…
Альберт О. Хиршман жəне мүмкін экономика бастаулары
Бұл мақаланың мақсаты осы жаңа экономика саласының негізін қалаушы əкесі болған экономист Альберт Отто Хиршманның идеяларының дамуының қысқаша өмірбаяндық есебі арқылы поссибилистская экономика компаниясының шығу тегін сипаттау болып табылады. Сондай-ақ оқырманға Хиршман жұмыс істеген жəне өз ид…
Діни-саяси экстремизм – ұлттық жəне жаһандық қауіпсіздікке төнген қатер
Қазіргі қоғам діни жəне діни-саяси экстремизмнің күшейіп келе жатқан қатерімен бетпе-бет келіп отыр. Бұл құбылыс сана радикалдануынан, зорлық-зомбылықтан, мемлекеттің зайырлы негіздерінің бұзылуынан жəне конфессияаралық шиеленістің артуынан көрініс табуда. Қарсы іс-қимылдың құқықтық жəне институ…
Қазақстандағы дербес деректерге қатысты сот практикасына шолу
Қазақстанда «Дербес деректер жəне оларды қорғау туралы» Заңды қоса алғанда, дербес деректерді қорғауға арналған арнайы заңнама болғанына қарамастан, құқық қолдану тəжірибесі жеткіліксіз əрі жүйесіз болып отыр. Деректерді өңдеудің заңдылығына қатысты нақты өлшемдердің болмауы, субъектінің келісім…
Қазақстандағы миграцияны құқықтық реттеу аспектілерін зерттеу: мигранттардың құқықтары, əлеуметтік интеграция жəне мемлекеттік саясаттың рөлі
Қазақстандағы миграцияның маңызы артып келеді, бұл тиімді құқықтық реттеуді қажет етеді. Қолданыстағы нормативтік-құқықтық база миграцияның көптеген аспектілерін қамтиды, алайда мигранттардың құқықтарын қамтамасыз ету, əлеуметтік интеграция жəне мемлекеттің мүдделерін теңестіру мəселелері əлі де…
Цифрлық ортадағы кəмелетке толмағандардың азаматтық құқық қабілеті мен əрекет қабілеті
Қоғамның цифрлық трансформациясы кəмелетке толмағандардың онлайн кеңістікте белсенді қатысуымен бірге жүреді, бұл азаматтық құқықтық реттеу үшін жаңа сын-қатерлер тудырады. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде кəмелетке толмағандардың құқық қабілеті мен əрекет қабілеті туралы жалпы нор…
Отбасылық қатынастардың баланың жеке дамуына əсер етуінің психологиялық- педагогикалық ерекшеліктері
Зерттеу тақырыбы жеке тұлғаны əлеуметтендірудің негізгі институты ретінде қазіргі қоғамдағы отбасының маңыздылығымен анықталады. Отбасы адамға қоршаған шындық туралы жан – жақты білім береді, адамгершілік, эстетикалық, рухани құндылықтар мен дəстүрлерді таратады, екінші жағынан, қазіргі қоғам ме…
Тұрақты даму саласындағы студенттердің құзыреттерін бағалау құралдары
Климаттың өзгеруі, табиғи ресурстардың сарқылуы жəне өсіп келе жатқан əлеуметтік теңсіздік сияқты жаһандық сын-қатерлер жағдайында университеттер тұрақты даму құзыреттілігі бар мамандарды дайындауда басты рөл атқарады. Дегенмен, білім беру процесінің тиімділігін төмендететін осы құзыреттерді бағ…
Жас отбасылардағы тұлғааралық қақтығыстардың алдын алудың психологиялық аспектілерін зерттеу
Қазіргі əлеуметтік-мəдени өзгерістер жағдайында отбасы институты айтарлықтай өзгерістерге ұшырайды. Тұрақты тұлғааралық қатынастарды қалыптастыру сатысында тұрған жас отбасылар əсіресе осал. Осылайша, зерттеудің өзектілігі проблематиканың əлеуметтік маңыздылығына, отбасы институтын нығайту қажет…
Жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқын психологиялық педагогикалық түзету
Негізгі проблема: зерттеу тақырыбы қазіргі жасөспірімнің мазмұны мен даму қарқыны бойынша тез өзгеретін ақпараттық əлемде өмір сүруіне байланысты. Осыған байланысты жасөспірімдер наразылық сезімін дамытады, көбінесе бейсаналық, стихиялы, түсініксіз, бірақ сонымен бірге олардың даралануы артады, жоғ…
Зерттеу құзыреттілігі, оның негізгі құзыреттер жүйесіндегі орны
Мақалада зерттеу құзіреттілігі қазіргі білім беру жағдайындағы негізгі құзіреттілік ретінде қарастырылады. Авторлар оның динамикалық өзгерістер мен ақпараттың көптігі дəуіріндегі маңыздылығын атап көрсетеді, бұл кезде ақпаратты сыни тұрғыдан талдау, сұрақтарды тұжырымдау жəне шешімдерді табу қаб…