Ғылыми жарияланымдар
Мақалалар мұрағаты
Оқырман қызметі көркем мəтінді түсіндіру механизмі ретінде (С.П. Шевченконың прозалық материалында)
Мақала көркем мəтіннің мағынасы мен интерпретациясының негізгі механизмі ретінде оқу əрекетін зерттеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі реципиенттің əдеби шығарманың өмір сүру процесіндегі рөлін жүйелі талдау қажеттілігіне байланысты, бұл рецептивті эстетика мен интерпретация теориясына бағыттал…
Қонақ үй саласында кадрлық тұрақтылықты қамтамасыз етудегі мансаптық даму мен кəсіби оқытудың рөлі
Негізгі мəселе: Қонақүй индустриясында кадрлық тұрақтылық – қызмет көрсету сапасына тікелей əсер ететін маңызды фактор. Бұл мақалада қонақүй саласында кадрлық тұрақтылықты қамтамасыз етуде кəсіби оқыту мен мансаптық дамудың рөлі теориялық негізде қарастырылады. Мақсаты: Зерттеудің негізгі мақсаты –…
Сəкен Сейфуллиннің идиостилі жəне оның ұлттық шығу тегі
Мақалада Сəкен Сейфуллиннің идиостилі мен тілдік тұлғасын ХХ ғасырдағы қазақ əдебиетінің ұлттық стилін қалыптастырудың негізгі факторлары ретінде кешенді зерттеу жүргізіледі. Антропоцентристік тəсіл негізінде лексикалық-семантикалық деңгейді, концептуалды доминанттарды жəне мəтіндік генерацияның…
XVIII-ХІХ ғасырда Іле өңірінде болған тарихи оқиғалар: Жетісу қазақтарының Ілеге қоныс аударуы жəне патшалық Ресейдің Ілеге шабуыл жасауы
қарастырылған. XVIII ғасырдың екінші жартысынан бастап Цин (Чиң) патшалығының құрамына енген Іле өңірінің əскери, əкімшілік жүйесінің қалыптасуы, стратегиялық маңызы таладанады. Цин билігі Іле өлкесін қорғау мақсатында түрлі этникалық топтардан құралған əскерлер орналастырып, шекаралық тəртіп пен і…
Тіл мəдени шындықты қабылдау жəне түсіндіру құралы ретінде
Бұл зерттеу жаһандану мен мəдениетаралық коммуникация жағдайында тілді мəдени шындықты қабылдау мен түсіндіру құралы ретінде қарастыру мəселесін көтереді. Тіл тек коммуникация құралы ғана емес, когнитивтік үлгілер мен мінез-құлық нормаларын қалыптастыратын мəдени код ретінде түсіндіріледі. Зерттеуд…
Лексикалық бірліктерді этимологиялық талдау номинацияны зерттеу əдісі ретінде
Мақалада тілдегі номинацияны зерттеу əдісі ретінде лексикалық бірліктерді этимологиялық талдаудың маңыздылығы қарастырылады. Этимологияның сөздердің дамуына əсер ететін тарихи жəне мəдени қабаттарды ашуға қалай көмектесетіні қарастырылады, сонымен қатар ұлттық бірегейлік пен дүниетанымды зерттеудег…
«Өз» жəне «бөтен»: Қазақстан мəдениеттері диалогындағы шекаралар мен көпірлер
Үйлесімді этносаралық жəне мəдениетаралық байланыстарды орнату мəселесі ерекше өзекті болып отыр. Теңдік, диалог жəне өзара сыйластық қағидаттарына негізделген тұрақты көп бөлімді сəйкестікті қалыптастыруға қабілетті мəдени өзара əрекеттесу тетіктерін қайта қарау қажеттілігі туындайды. Мəдениетарал…
Қазақ тіліндегі дискурсивті сөздерді орыс тіліне аударудың прагматикалық аспектілері
Бұл жұмыс қазақ тілінен орыс тіліне аударылған кезде дискурсивті сөздерді зерттеуге арналған. Тақырыптың өзектілігі мəдениетаралық коммуникация мен аударма мəселелеріне, əсіресе Қазақстанның көптілді қоғамы жағдайында қызығушылықтың артуына байланысты, өйткені қазақ жəне орыс тілдері тығыз өзара іс…
Ана тілінде сөйлейтіндердің мəдени құндылықтарын көрсететін қазақ жəне орыс мақал-мəтелдерін салыстырмалы талдау
Қазақ жəне орыс мақал-мəтелдерін, ана тілдерінің мəдени құндылықтарын бейнелейтін салыстырмалы талдауды зерттеу. Ана тілінде сөйлейтіндердің мəдени құндылықтарын көрсететін қазақ жəне орыс мақал- мəтелдеріне салыстырмалы талдау жүргізу. Салыстырмалы талдау: мақал-мəтелдерді семантикалық, құрылымдық…
Азаматтық қоғамның дамуы: мəселелері мен болашағы
Азаматтық қоғамның дамуы Қазақстан Республикасындағы демократияландыру мен əлеуметтік-экономикалық прогрестің негізгі элементі болып табылады. Павлодар облысында үкіметтік емес ұйымдардың (ҮЕҰ), еріктілер қозғалыстары мен кəсіподақ бірлестіктерінің белсенді өсуі байқалады, бұл азаматтық белсенділік…
Ойынға тəуелділікті заманауи емдеу аспектілері
Негізгі проблема: Бұл мақалада заманауи ойынға тəуелділікті (гемблинг, лудомания) емдеудің өзекті аспектілері қарастырылады. Мақсаты: Ойынға тəуелділік адамның əлеуметтік, кəсіби жəне отбасылық өміріне айтарлықтай зиян келтіретін күрделі психикалық бұзылыс ретінде сипатталады. Əдістері: Жұмыста аур…
Ойынға тəуелділік əлеуметтік мəселе ретінде: алдын алу жəне құқықтық реттеу механизмдері
Негізгі проблема:Мақалада осы мəселенің ауырлығы мен таралуын сипаттайтын статистикалық деректер келтірілген. Бұл мəселені балалар мен жасөспірімдерге қатысты шешудің өзектілігі расталған. Мақсаты:Жұмыстың мақсаты – құмар ойындарға тəуелділіктің алдын алу механизмі ретінде заңды қолдану мүмкіндігін…
Музыка арқылы мəдени бірлік: «TURAN» тобының қосқан үлесі
Ежелгі интонация мен символизмді сақтаған түркі халықтарының музыкасы түркі əлемінің имиджін біртұтас кешен ретінде насихаттай отырып, өзін-өзі көрсету жəне мəдени дипломатия құралы ретінде қызмет етеді. Музыкалық дəстүрлерді сақтау түркі халықтарының аспаптарындағы, стильдеріндегі жəне менталитеті…
Сөйлеудің екі кристалдану орталығы
Мақалада ағылшын тілінде limb (аяқ, шығыңқы), латын тілінде – Манус (қол) лексемасымен ұсынылған «қол, аяқ» бастапқы мағынасы бар екі форманттың туындылары зерттеледі. Ежелгі дəуірдегі Lam-тілдер мен man-тілдер мақаласында аталған екі тіл тобының сөйлеушілерінің тығыз əлеуметтік-экономикалық өзара …
Брендті жылжыту құралы ретінде əлеуметтік медианың тілдік стратегиялар мен коммуникациялық тəжірибелері
Əлеуметтік желілердің қоғамдық пікірді қалыптастыруға, сондай-ақ маркетингтік стратегиялардың динамикасына ықпалының артуы. Нарықты цифрландыру жағдайында компаниялар желілік ортада белсенді дамып келе жатқан жаңа тілдік жəне мəдени кодтарды ескеруге мəжбүр. Брендті жылжыту құралы ретінде əлеуметті…
Прецеденттік мəтіндер құндылықтар мен тарихи контекстті беру механизмі ретінде
Мақала мəдени құндылықтар мен тарихи контекстті беру механизмі ретінде прецеденттік мəтіндерді зерттеуге арналған. Жұмыста фольклорлық, əдеби жəне тарихи шығармаларды қоса алғанда, прецеденттік мəтіндердің моральдық, этикалық жəне философиялық бағдарларды сақтау мен жеткізудегі рөлі, сондай-ақ олар…
Аллюзиялар – баспасөздегі көркемдік құралы
Мақала медиа кеңістіктегі интертекстуалдылықтың өсіп келе жатқан рөліне, журналистік мəтіндердің экспрессивтілігін арттыру қажеттілігіне жəне бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылатын мəдени кодтарды зерттеудің маңыздылығына байланысты заманауи газет тақырыптарындағы стилистикалық құрал ретінд…
«Ұлттық дүниетаным» ұғымының концептуалдық негіздері
Негізгі мəселе: Ғылымда «дүниетаным» ұғымын этностың көзқарастық жүйесі деп санау орын алған. Бұл жүйе белгілі қауымдастықтың əлеуметтік-географиялық ортада қалыптасатын, дүниетанымының, құндылығының бағдарларын сараптайды. Мақсаты: «Ұлттық дүниетаным» ұғымының антропоцентристік негізі – адамдардың…
«Ұлттық дүниетаным» ұғымының концептуалдық негіздері
Негізгі мəселе: Ғылымда «дүниетаным» ұғымын этностың көзқарастық жүйесі деп санау орын алған. Бұл жүйе белгілі қауымдастықтың əлеуметтік-географиялық ортада қалыптасатын, дүниетанымының, құндылығының бағдарларын сараптайды. Мақсаты: «Ұлттық дүниетаным» ұғымының антропоцентристік негізі – адамдардың…
Медициналық мəтінді ағылшын тілінен орыс тіліне аудару ерекшеліктері
Медициналық сипаттағы мəтіндерді аудару мəселесінде егжей-тегжейлі зерттеуді қажет ететін бірқатар мəселелер бар. Ең алдымен, бұл мəтіндердің аудармасы аудармашыдан дəлдікпен, айқындықпен, нақтылықпен сипатталатын сауатты жəне барабар аударманы ешқандай түсініксіздіксіз жəне əр түрлі оқусыз жүзеге …
Берікбай Сағындықұлдың ғылыми мұрасы: түркологияның дамуына қосқан үлесі
Мақаланың негізгі проблемасы Берікбай Сағындықұлының ғылыми еңбектеріндегі лингвистикалық дереккөздердің байлығын жəне олардың қазіргі коммуникация үшін өзектілігін талдау қажеттілігі болып табылады. Мақала жазудың мақсаты Берікбай Сағындықұлының ғылыми еңбектеріндегі тілдік дереккөздердің рөлін, с…
«Әскери коммунизм» кезеңіндегі Қазақстандағы мемлекеттік басқару тарихынан
Негізгі мәселе: ұсынылған мақалада «әскери коммунизм» кезеңіндегі Қазақстандағы кеңестік билік институттарының пайда болуы мен қызметі қарастырылады. Мұрағат материалдары мен жарияланған еңбектер негізінде авторлар Кеңестердің, революциялық комитеттердің қызметіне талдау жүргізілген. Қорытындылай …
Эллиптикалық формадағы күрделі сөйлемдердің ақпаратты білдіру жолдары
Әзірбайжанда да, әлемдік тіл білімінде де терең зерттелген тілдік фактілердің бірі – эллипсис фактісі. Әлемдік тіл білімінде эллипсистің қалыптасуына әртүрлі көзқарастар болды. Эллипсис қарапайым сөйлемдерде, сондай-ақ күрделі сөйлемнің бөліктері арасында, әсіресе күрделі сөйлем саласында зерттелге…
Лингвистикалық ландшафт – қаланың әлеуметтік лингвистикалық зерттеу объектісі ретінде
Қаланың лингвистикалық ландшафтын зерттеу – қазіргі лингвистиканың белсенді дамып келе жатқан бағыттарының бірі. Мақалада лингвистикалық ландшафт социолингвистикалық зерттеулердің объектісі ретінде қарастырылып, аталмыш зерттеудің пәні - қала «тілі», оның қоғамдық коммуникативтік кеңістіктегі маңда…