Ғылыми журнал

Инновациялық Еуразия университетінің Хабаршысы

Редакциялық алқаның қарауына мақала беру және рецензиялау

+7 (7182) 31-64-83

journal@ineu.edu.kz

Артқа

Педагогика және психология


Инновациялық құралдар педагогикалық білім мен іс-әрекет құралы ретінде
Аңдатпа: Негізгі мәселе: мақалада білім сапасын арттыру үшін функционалдық-жүйелік ойлаудың және оқушылардың интеллектуалдық қабілеттерін педагогикалық тәрбиелеудің инновациялық әдістері мен үлгілерін жасау қажеттігі туралы мәселе көтеріледі. Рефлексиялық, сызбалық, ұйымдастырушылық және коммуникативті қабілеттерді дамытуға баса назар аударылады. Мақсаты: субъектілердің (мұғалім мен оқушының) өзара әрекетін және өзін-өзі анықтаудың функционалдық құралдарының негізгі теориялық тұжырымдамаларына шолу жасау. Әдіс-тәсілдері: мұғалімдердің педагогикалық іс-әрекетін бақылау және талдау, мұғалімнің функционалдық-жүйелік ойлауының әдістері мен үлгілерін жүйелеу. Нәтижелер және олардың маңыздылығы: мақалада абстрактілі-нақты және міндет-біліктілік координаттарындағы елдің инновациялық-технологиялық дамуы контекстінде үйлесімді тұлғалық, әлеуметтік, кәсіби өзін-өзі анықтау және субъектілердің өзара әрекеттесуі үшін функционалдық құралдардың негізгі теориялық тұжырымдамалары көрсетілген. , колледждер мен университеттердегі әдіскерлердің, оқытушылардың, барлық білім беру ұйымдарының басшыларының және студенттердің кәсіби қызметінде жағдай жасау.
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 1(93)

Тест - психологиялық әдіс ретінде. Даму тарихы және негізгі талаптары
Аңдатпа: Негізгі мәселе: Мақалада психология әдістері ретінде тесттер мәселесі, психологиялық зерттеу нәтижелеріне валидтілік пен сенімділіктің әсері көрсетілген. Мақсаты: Психологиялық зерттеу нәтижелері бойынша валидтілік пен сенімділіктің маңыздылығын ашу. Нәтижелер және олардың маңыздылығы: Тестілеу – адамның психикасы мен мінез-құлқының әртүрлі аспектілерін өлшеуге мүмкіндік беретін психологиядағы маңызды әдіс. Психологиядағы тесттердің даму тарихы бір ғасырдан астам уақытқа созылады және Фрэнсис Гальтон мен Альфред Бинеттің жұмысынан басталды. Уақыт өте келе сынақтар білім беру, персоналды таңдау, клиникалық диагностика және зерттеу сияқты әртүрлі салаларда кеңінен қолданыла бастады. Тесттерге қойылатын негізгі талаптарға сенімділік (нәтижелердің қайталануы), валидтілік (өлшеу дәлдігі), стандарттау (бірдей сынақ шарттары) және объективтілік (бағалауда субъективтіліктің болмауы) жатады. Нәтижелердің дәлдігі мен негізділігін қамтамасыз ету үшін тесттер психометриялық принциптерді қолдана отырып құрастырылуы керек. Заманауи тестілер тұлға, интеллект, бейімділік және кәсіби дағдыларды тексеру сияқты әртүрлі өлшеу әдістерін қамтиды. Психологияда тесттерді қолдану нәтижелерді дұрыс түсіндіру және дәлелді қорытындылар жасау үшін кәсіби дайындықты қажет етеді. Психология әдісі ретінде тестілеу дамуын жалғастыруда және оның рөлі адам психикасы мен мінез-құлқын зерттеуде негізгі болып қала береді. Психологиядағы тестілеудің қолдану аясы кең, соның ішінде тұлғаның қасиеттерін бағалау, психологиялық бұзылуларды анықтау, өмірдің әртүрлі салаларында мінез-құлық пен сәттілікті болжау. Компьютерлік тестілер мен онлайн платформалардың дамуы тестілеуді зерттеушілер мен қатысушылар үшін тиімдірек және ыңғайлы етеді. Заманауи сынақтар мәдени айырмашылықтарды және жеке сипаттамалардың алуан түрлілігін көбірек ескереді, бұл дәлірек және бейімделген бағалауға ықпал етеді. Тесттерді пайдалану алынған деректердің сенімділігі мен негізділігін қамтамасыз ету үшін этиканы, құпиялылықты және сәйкестікті талап ететінін есте ұстаған жөн.
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 1(93)

Жоғары сынып оқушыларының танымдық қабілеттерін психологиялық тренинг арқылы дамыту
Аңдатпа: Негізгі мәселе: Мақалада жоғары сынып оқушыларының танымдық қабілеттерін дамыту мәселесі философиялық, педагогикалық, психологиялық, ғылыми-әдістемелік еңбектерге теориялық талдау жүргізу арқылы оны дамытудың өзекті бағыттары қарастырылған. Орта білім беру мекемелерінде оқыту үрдісінің жетілдіру жоғары сынып оқушыларының танымдық қабілеттерін дамыту өзекті мәселе болып отыр. Сондықтан жоғары сынып оқушыларының орта білім беру мекемелерінде оқып жүрген кезінде олардың ойлау, белсенділігін дамытып, білімі мен біліктерін өмірдің жаңа жағдайында пайдалана білуге үйрету міндеті туындайды. Бұл міндеттердің жүзеге асуы жоғары сынып оқушыларының танымдық іс-әрекетін жоспарлау және ұйымдастыру біліктерін қалыптастыруға септігін тигізетін оқу үдерісін ұйымдастырудың тәсілдері мен нысандарын іздестіруге өзекті сипат береді. Мақсаты: әрекетте пайдаланылатын әртүрлі гуманитарлық парадигманы қайта форматтаудың жалпы логикалық координаттары мен әдістерін негіздеу. Әдістері: генетикалық мазмұнды логиканың онтологиялық қағидаты, объектілердің нақты бейнелерін олардың абстрактілік мәніне сүйене отырып түрлендіру әдісі, абстрактыдан нақты тілге көтерілу әдісі, ойдың схемалық бейнелерінің ойлау тілі және қызметтің әдіснамалық теориясының тілі. Қазіргі уақытта мұндай жаңарту ғылым мен мектеп практикасын сабақтастыра дамыту құралы ретінде белсенді оқыту технологиясының әдістері мен құралдарына көшу болып табылады, оны пайдалану көп жағдайда жеткіншектердің қызығушылығы мен белсенділігін арттыруға ықпал етеді. Нәтижелер және олардың маңыздылығы: әмбебап қозғалыстың логикалық негізделген әмбебап дерексіз-бетонды координаталары берілген. Өмірге және қызмет әлеміне қатысты оларды координаттар арқылы анықтауға болады: «өмір сүру деңгейі – қызмет тиімділігі», немесе «әрекет тиімділігі – уақыт», немесе «нәтиже – шығындар», немесе «сапа – сан», т.б. Ойлаудағы анықтық қозғалыс векторларының нақтыдан абстрактіліге түсу, абстрактіліден нақтыға көтерілу логикасында, сонымен қатар олардың үйлесуі арқылы беріледі. Танымдық іс-әрекетті тұрақты қажетсіну ізденімпаздық және оны жоспарлап, ұйымдастыру нәтижесін көрі студенттердің танымдық қанағаттану сезімін тудырады. Мұндай нәтиже жеткіншекті жаңа танымдық әрекетке белсенділікпен ізденіске, ісі меңгере білуге тәжірибе жинақтауға дағдыландырады.
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 1(93)

IT технологиялар саласындағы инклюзивті білім берудің әдістемелік аспектілері
Аңдатпа: Қазіргі қоғамда мүмкіндігі шектеулі жандарға білім беру мәселесі өзекті және тиісті назар аударуды қажет етеді. Бүгінгі таңда инклюзивті білім беруді енгізу қазіргі заманғы білім беру жүйесіндегі Қазақстан Республикасы мемлекеттік саясатының басым бағыттарының біріне айналуда. Білім туралы Заңға сәйкес Қазақстан Республикасында білім беру үрдісінің әрбір субъектісінің зияткерлік дамуын, психофизиологиялық және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, азаматтар үшін сапалы білім алуға тең құқылы кепілдік беріледі. Мақала инклюзивті білім берудің дамуын талдауға арналған. Автор инклюзивті білім беруді енгізу жолындағы мәселелерді қарастырды, инклюзивті білім беру шеңберінде IT-мектепті өткізу тәжірибесіне талдау жасады. Сондай-ақ, мақалада қазіргі білім беру кеңістігіне инклюзивті білім беру әдістерін сәтті енгізуге ықпал ететін факторларды анықтауға тырысады. Мақсаты: Қазақстан Республикасында инклюзивті білім беруді дамыту мәселелерін қарау. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқыту әдістемесін ұсыну, отандық білім беру жүйесіне инклюзивті оқытуды енгізу жолындағы мәселелерді шешудің мүмкін жолдарын ұсыну.
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 1(93)

Толық жəне толық емес отбасылардағы балалар мен ата-аналар қатынастарының ерекшеліктері
Аңдатпа: Негізгі мəселе: қоғамдық дамудың қазіргі кезеңінде отбасының рөлі едəуір артады. Отбасының əл-ауқаты əлеуметтік қамсыздандыру деңгейіне де, балалар тəрбиеленетін психологиялық ортаға да əсер етеді. Отбасылық өмірді психологиялық зерттеуде тұлғааралық қатынастарға, əсіресе ата-аналар мен мектеп жасына дейінгі балалар арасындағы мəселелерге ерекше назар аударылады. Дəл осы кезеңде бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынастың дамуы, олардың байланысы отбасылық қатынастарды қайта құру жəне нығайту кезінде маңызды жəне мағыналы болады. Бұл тек жас ерекшеліктеріне ғана емес, сонымен қатар қазіргі əлеуметтік процестерге де байланысты. Мектепке дейінгі жастағы ата-аналар мен балалар арасындағы қарым-қатынастың күрделенуі осы процесті басқарудың тиісті психологиялық- педагогикалық əдістерін табуға ерекше назар аударуды қажет етеді. Мақсаты: ерекшеліктерін анықтауды негіздеу толық жəне толық емес отбасылардағы балалар мен ата-аналар қатынастары. Əдістері: абстрактіліден нақтыға көтерілу əдісі, объектілердің нақты бейнелерін олардың дерексіз мəніне сүйене отырып түрлендіру əдісі, ойдың схемалық бейнелерінің алыпсатарлық тілі. Нəтижелер жəне олардың маңыздылығы: іс-əрекеттің өмірі мен əлеміне қатысты адамның жеке əлеуеті «жеке», «оқушы» жəне «субъект» позицияларындағы іс-əрекеттерде көрінеді, ал тұлғаның қалыптасуы отбасынан басталады. Ойлауға сенімділік қозғалыс векторларын белгілі бірден абстрактіліге, абстрактіліден нақтыға көтерілу логикасында, сондай-ақ олардың тіркесімінде қолдану арқылы беріледі
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 3(95)

Бастауыш сынып оқушыларындағы дағдарыстық жағдайларға бейімделу мəселесін теориялық зерттеу
Аңдатпа: Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына арнаған соңғы Жолдауларында «Білім берудегі жүйелік мəселелер. Психикалық даму дағдарыстары, жас жəне өмірлік дағдарыстар əртүрлі психологиялық зерттеулерде кеңінен ұсынылған. Бірге өмір сүрудің нақты жəне потенциалды формаларының арасындағы алшақтық, қарама-қайшылық əртүрлі ғалымдардың пікірінше, баланың, жастың, ересек адамның жүрегінің нені қалайтынын білмей, бір нəрсеге ұмтылуы дағдарыс құбылысын тудырады. Жас дағдарыстары өмір бойы адаммен бірге жүреді. Біреулер үшін олар бірқалыпты өтеді, басқалары үшін өте қиын. Дағдарыс жағдайларының нысаны, ұзақтығы жəне ауырлығы адамның жеке ерекшеліктеріне, əлеуметтік жағдайларына, отбасындағы тəрбиенің ерекшеліктеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Жастық дағдарыс жағдайлары табиғи жəне даму үшін қажет. Осындай дағдарыстардың нəтижесінде пайда болатын неғұрлым шынайы өмірлік ұстаным адамға сыртқы əлеммен қарым-қатынастың жаңа, салыстырмалы түрде тұрақты түрін табуға көмектеседі. Өмірлік дағдарыс жағдайлары психологтардың жіті назарында. Адам өмірін кезеңдерге, кезеңдерге бөле отырып, олар бір кезеңнен екінші кезеңге өту қиындықтарына назар аударады. Бастауыш сынып оқушыларының дағдарыстық жағдайларға бейімделу мəселелерін қарастыру. Абстрактіліден нақтыға өрлеу əдісі, объектілердің нақты бейнесін олардың абстрактілі мəніне қарай түрлендіру əдісі, ойдың схемалық бейнелерінің алыпсатарлық тілі. Өмірге жəне əрекет əлеміне қатысты адамның жеке əлеуеті «жеке тұлға», «студент» жəне «субъект» позицияларындағы іс-əрекеттерде көрінеді. Ойлаудағы нақтылық нақтыдан абстрактіліге, абстрактіліден нақтыға көтерілу логикасында қозғалыс векторларын пайдалану, сонымен қатар олардың үйлесуі арқылы беріледі
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 3(95)

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қазіргі білім беру үдерісінде қолданудың өзектілігі
Аңдатпа: Негізгі мəселе: Қазіргі білім беруде үнемі жаңарып отыру жəне жаңа шындыққа бейімделу қажеттілігі туындайды. Негізгі мəселелердің бірі – оқу үрдісінің тиімділігін арттыру Мақсаты: жалпы білім беретін мектептердің білім сапасына ақпараттық- коммуникациялық технологиялардың əсерін бағалау. Зерттеу əдістері: осы мақсатқа жету үшін ғылыми əдебиеттерге жан-жақты талдау жасалды, сонымен қатар оқу үдерісі аясында тəжірибелік зерттеулер жүргізілді: мұғалімдер мен студенттер арасында сауалнама, сандық технологияларды қолдану арқылы өткізілген сабақтардың нəтижелерін салыстыру бойынша іс-əрекеттік зерттеу жəне дəстүрлі оқыту əдістерімен. Нəтижелер жəне олардың маңыздылығы: зерттеу білім беру процесінде ақпараттық- коммуникациялық технологияларды қолдану мыналарға мүмкіндік беретінін көрсетті: оқушылардың ынтасын арттыру, оқуды даралау – ақпараттық-коммуникациялық технологиялар əрбір студент үшін жекелендірілген оқыту траекториясын құруға мүмкіндік береді. оның қарқыны мен ақпаратты қабылдау ерекшеліктерін ескеру. Тағы бір маңызды нəтиже – заманауи қоғамда табысты өмір сүруге қажетті цифрлық құзыреттерді дамыту мүмкіндігі. Ал, сайып келгенде, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану оқу материалын тереңірек жəне жан-жақты меңгеруге мүмкіндік береді, сонымен қатар мұғалім мен оқушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді, бұл білім сапасының артуына əкеледі
Журналдың шыққан жылы: 2024
Журнал нөмірі: 3(95)