Ғылыми жарияланымдар
Мақалалар мұрағаты
Қинауды қылмыстық-құқықтық саралау: оны жүйелі түрде ұрып-соғудан жəне денсаулыққа қасақана зиян келтіруден ажырату мəселелері
Тұлғаға қарсы зорлық-зомбылық қылмыстарын саралаудағы құқық қолданудың негізгі мəселесі – қинауды аралас құрамдардан: жүйелі түрде ұрып-соғудан жəне денсаулыққа қасақана жеңіл немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіруден ажырату критерийлерінің бұлыңғырлығы болып табылады. Тұрмыстық зорлық-зомбылық…
Аффект жағдайында жасалған кісі өлтіру: оны қасақана кісі өлтіруден ажырату мəселелері
Өмірге қарсы қылмыстарды саралаудың негізгі мəселесі – жан күйзелісі (аффект) жағдайында жасалған кісі өлтіруді қасақана кісі өлтіруден (соның ішінде кек алу немесе жанжал барысында жасалған) ажыратудың жүйелі күрделілігі болып табылады. Практикада кенеттен пайда болған күшті жан толқыны (физиол…
Цифрлық платформалар аясындағы жұмыскер мен жұмыс берушінің құқықтық мəртебесінің трансформациясы: теориялық-қолданбалы зерттеу
Платформалық жұмыспен қамтудың дамуы жəне алгоритмдік басқаруды енгізу қызметкердің дəстүрлі құқықтық мəртебесінің бұзылуына əкеледі. Платформалар өздерін ақпараттық делдал ретінде көрсете отырып, орындаушыларды тəуелсіз мердігерлер ретінде жіктейді, бұл еңбектің жаппай прекаризациясын (тұрақсыз…
Электрондық сервистер мен цифрлық платформалардың дамуы жағдайындағы сақтандыру шартының трансформациясы
Қаржы секторының цифрлық трансформациясы жəне InsurTech технологияларының (смарт-келісімшарттар, жасанды интеллект, маркетплейстер) қарқынды дамуы сақтандыру шартының құқықтық табиғатын түбегейлі өзгертуде. Консервативті азаматтық заңнаманың инновацияларды енгізу қарқынынан сыни тұрғыда қалып қо…
Полицияның құқық қолдану тəжірибесіндегі əкімшілік құқық бұзушылықтар мен қылмыстық теріс қылықтарды ажырату мəселелері
Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесінде əкімшілік құқық бұзушылықтар мен қылмыстық теріс қылықтар арасындағы материалдық-құқықтық шекараның жойылуынан туындаған терең жүйелік дағдарыс байқалады. Бұл теңгерімсіздік тергеу органдарының процестік салдануын тудырады, қылмыстық статистиканы бұрм…
Қылмыстық процесте жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы алынған дəлелдемелердің жарамдылығы мен верификациясы мəселелері: салыстырмалы-құқықтық зерттеу
Жасанды интеллектіні қылмыстық процеске қарқынды енгізу жəне «дипфейк» технологиясының жаппай таралуы дəлелдеудің дəстүрлі парадигмаларын бұзады. Машиналық тұжырымдарды верификациялау жəне сот төрелігін цифрлық қолдан жасаудан қорғаудың өткір қажеттілігі туындайды, бұл заңнаманың процестік тұрғы…
Тұлғаға қарсы сериялық қылмыстарды тергеудегі мультидисциплинарлық өзара əрекеттестік мəселесі
Тұлғаға қарсы сериялық қылмыстарды тергеудің негізгі мəселесі тергеу субъектілері, сот сарапшылары жəне практик психологтар (профайлерлер) арасындағы деструктивті бытыраңқылық пен тиімді мультидисциплинарлық өзара əрекеттестіктің болмауы болып табылады. Қолданыстағы əдістемелік алшақтық қылмысты…
Прокурорлық қадағалауда жасанды интеллект жүйелерін қолданудың шектері мен шарттары: теориялық-құқықтық зерттеу
Негізгі мəселе: Цифрлық трансформация жəне деректер көлемінің артуы жағдайында прокурорлық қадағалаудың дəстүрлі əдістері өз тиімділігін жоғалтуда. Жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын енгізу жаңа мүмкіндіктер ашады, алайда бұл технократиялық озбырылық пен алгоритмдік кемсітушілік тəуекелдерін…
Инсценировка туралы криминалистік ілім: оқиға орнындағы материалдық жағдайды бұрмалау психологиясы
Инсценировкамен (садақалаумен) ұштасқан қылмыстарды тергеудің басты мəселесі – оқиғаның шынайы сипатын жасыратын материалдық жағдайды қасақана бұрмалауды анықтаудың күрделілігі болып табылады. Қылмыскердің «жалған көрініс» жасаудың психологиялық механизмдері ақпараттық кедергілердің туындауына ж…
Əкімшілік полицияның адам жүзін тану жүйелерін пайдалануы: қоғамдық қауіпсіздік пен жеке өмірге қолсұғылмаушылық құқығы арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету
Бет-əлпетті алгоритмдік тану (FRT) технологияларын əкімшілік полиция қызметіне қарқынды енгізу терең институционалдық теңгерімсіздікті тудырады. Жаппай бейнебақылау инфрақұрылымын қалыптастыру азаматтардың жеке өмірге қолсұғылмаушылық жəне жүріп- тұру бостандығына қатысты конституциялық құқықтар…
Жасанды интеллект технологияларын қолдану арқылы келтірілген зиянды өтеудің азаматтық-құқықтық механизмдері: салыстырмалы-құқықтық зерттеу
Қазақстан Республикасында жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын жедел енгізу деликтілік құқықтың классикалық институттарының тиімсіздігі мəселесін айқындады. «Жасанды интеллект туралы» жаңа ҚР Заңының бланкеттік нормалары Азаматтық кодекске сілтеме жасайды, ал ол концептуалды түрде алгоритмдік …
Ұсақ бұзақылық үшін əкімшілік жауаптылық: құрамның құқықтық белгісіздігі мəселелері
Қазақстан Республикасының құқық қолдану практикасында ұсақ бұзақылық құрамының (ҚР ƏҚБтК-нің 434-бабы) өткір құқықтық белгісіздігі байқалады. «Былапыт сөйлеу», «қорлап тиісу» ұғымдарының легальды (заңдық) дефиницияларының болмауы жəне цифрландыру дəуіріндегі «қоғамдық орын» шекараларының бұлыңғы…
Қазақстан Республикасының отбасылық-құқықтық қатынастарында бала құқықтарын қорғаудың тиімділігі
Мақала Қазақстан Республикасында балалардың құқықтарын қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты жаңғырту жағдайында отбасылық-құқықтық қатынастарда бала құқықтарын қорғаудың құқықтық тетіктерінің тиімділігін зерттеуге арналған. Тақырыптың өзектілігі отбасылық қолайсыздық, зорлық-зомбылық тəуекелд…
Электрондық үкімет жəне Қазақстандағы мемлекеттік басқаруды цифрландыру: құқықтық негіздер мен даму жолдары
Қазақстанда мемлекеттік басқарудың белсенді цифрландыру жағдайында электрондық үкіметті енгізу үшін тиімді құқықтық негізді құру ең маңызды міндет болып табылады. Бұл қауіпсіздік деңгейін, жеке деректерді қорғауды арттыру жəне мемлекеттік органдар арасында үйлестіруді жақсартуды талап етеді. Циф…
Цифрландыру Қазақстан Республикасының сот жүйесінде сот төрелігіне қолжетімділікті қамтамасыз ету жəне адам құқықтарын қорғау факторы ретінде
Сот жүйесіне цифрлық технологияларды енгізудің түйінді мəселесі технологиялық прогресс пен сот төрелігінің конституциялық принциптерінің бұлжымастығын қамтамасыз ету арасындағы теңгерімді сақтау қажеттілігі болып табылады. Айтарлықтай жетістіктерге қарамастан, цифрлық теңсіздік, заңнамалық ретте…
Қазақстан Республикасында жасанды интеллект технологияларын пайдалану кезінде дербес деректерді қорғаудың құқықтық кепілдіктері
Қазақстан Республикасында цифрлық трансформация жағдайында жасанды интеллект технологиялары мемлекеттік басқаруда жəне жеке секторда кеңінен қолданылуда. Оларды пайдалану дербес деректерді ауқымды автоматтандырылған өңдеумен байланысты, бұл азаматтардың конституциялық құқықтарын іске асыруда қос…
Қазақстанда күдікті мен айыпталушының процестік құқықтарын қамтамасыз ету тəжірибесін құқықтық талдау жəне зерттеу
Ұсынылып отырған іргелі зерттеу Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесі аясында күдіктілер мен айыпталушылар мəртебесінде қылмыстық қудалау орбитасына тартылған тұлғалардың процестік құқықтарын қамтамасыз ету тетіктерін кешенді теориялық- практикалық талдауға арналған. Қылмыстық сот төрелігіні…
ҚР заңнамасы бойынша тергеу əрекеттерін жүргізу барысында адвокат- қорғаушының қатысу тактикасы
Мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық процесінде адвокат-қорғаушының тергеу əрекеттеріне қатысу тактикасы талданады. Қорғаушының ұйымдастырушылық жəне құқықтық өкілеттіктері, тергеу органдарымен өзара іс-қимыл ерекшеліктері, сондай-ақ допрос, беттестіру сияқты процестік əрекеттерге дайынд…
Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясының заңнамасы мысалында жарылғыш заттарды, жарылғыш құрылғыларды жəне олардың қолданылу іздерін криминалистикалық зерттеудің салыстырмалы-құқықтық талдауы
Осы жұмыста Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы құқықтық жүйелеріндегі жарылғыш заттар мен жарылғыш құрылғыларды криминалистикалық зерттеудің теориялық, іс жүргізушілік жəне əдістемелік негіздеріне қатысты іргелі салыстырмалы- құқықтық талдау ұсынылған. Зерттеу екі мемлекеттің қылмыстық…
Экологиялық құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік: Қазақстандағы талдау жəне күшейту бағыттары
Экологиялық заңбұзушылықтардың кең көлемде орын алуы жəне қолданыстағы құқықтық жауапкершілік механизмдерінің жеткіліксіз тиімділігі Қазақстан Республикасында тұрақты табиғатты пайдалану үшін қауіп тудырады. 2021–2025 жылдардағы заңнамалық реформалар айыппұлдарды күшейтуді жəне табиғатты пайдала…
Қазақстан мен Ресейдегі жарылғыш заттар мен құрылғылардың криминалистикалық талдауы: құқықтық талдау
Терроризммен, сондай-ақ жарылғыш заттар мен жарылғыш құрылғылардың заңсыз айналымымен байланысты қауіп-қатерлердің артуы сот-сараптамалық қызметті тиімді құқықтық реттеуді жəне халықаралық ынтымақтастықты, оның ішінде ЕАЭО мен ҰҚШҰ шеңберінде дамытуды талап етеді. Криминалистикалық ғылымның қалы…
Адвокаттар арқылы халықаралық құқықтық көмекті көрсету стандарттары
Адвокаттар арқылы халықаралық құқықтық көмекті көрсету стандарттарының сақталуы саласындағы басты мəселе – əр елдегі құқықтық реттеу мен тəжірибенің əркелкілігі, сондай-ақ халықаралық нормаларды ұлттық заңнамаларға жеткілікті енгізбеу. Бұл азаматтардың құқықтарын қорғау деңгейінің əртүрлі болуын…
Қылмыстық жазаларды орындау жəне сотталғандарды қайта əлеуметтендіру мəселелері: Қазақстандағы қазіргі заманғы сын-қатерлер
Бұл ғылыми-теориялық мақалада Қазақстан Республикасы қылмыстық-атқару жүйесінің (ҚАЖ) қазіргі жағдайына пенитенциарлық саясаттың жаһандық трендтері аясында жан-жақты талдау ұсынылған. Авторлар отандық жазаны орындау моделінің кеңестік «еңбекпен түзеу» парадигмасынан қайта əлеуметтендіру мен проб…
Діни-саяси экстремизм – ұлттық жəне жаһандық қауіпсіздікке төнген қатер
Қазіргі қоғам діни жəне діни-саяси экстремизмнің күшейіп келе жатқан қатерімен бетпе-бет келіп отыр. Бұл құбылыс сана радикалдануынан, зорлық-зомбылықтан, мемлекеттің зайырлы негіздерінің бұзылуынан жəне конфессияаралық шиеленістің артуынан көрініс табуда. Қарсы іс-қимылдың құқықтық жəне институ…